Υπάρχει ένα προφίλ στο FB που ονομάζεται Γιώργος Φιλοζωικό προφίλ αγνώστων λοιπών στοιχείων… Μέσα από αυτό το προφίλ από καταφανή άγνοια νόμων και πως αυτοί ερμηνεύονται κουνήθηκε το δάκτυλο στη Μάρθα Πουλτίδου, την επικεφαλής της “Πανελλήνιας Ομάδας κατά της κακοποίησης των Ζώων” για όσα εκείνη ανέγραψε σχετικά με το πρόστιμο των 500 ευρώ που επέβαλε η ΕΛ.ΑΣ. στη δολοφόνο της Κέρκυρας.
Το τι συνέβη στην Κέρκυρα (εδώ)
Το τι ανέγραψε η Μάρθα Πουλτίδου (εδώ)
Η ανάρτηση του αγνώστου υπό το όνομα Γιώργος Φιλοζωικό προφίλ έχει ως εξής:
Ακριβώς επειδή η ανάρτηση αυτή επέφερε “οχετό σχολίων” κατά της Μάρθας Πουλτίδου και εξ αυτού του λόγου ο διαχειριστής του ονόματος έσβησε τα σχόλια το news4pet προβαίνει σε νομική ανάλυση και αναδεικνύει το λανθασμένο της ερμηνείας που δόθηκε από το αγνώστου ταυτότητας προφίλ ώστε να γνωρίζει το φιλοζωικό κίνημα ΓΙΑΤΙ Η ΜΑΡΘΑ ΠΟΥΛΤΙΔΟΥ ΕΧΕΙ ΔΙΚΙΟ
ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ
Ακολουθεί ανάλυση της υπό εξέταση φράσης υπό το πρίσμα του ν. 4830/2021 «Πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς – Πρόγραμμα “ΑΡΓΟΣ”», με ειδική αναφορά στην περίπτωση θανάτωσης ζώου με αυτοκίνητο και εγκατάλειψης του τραυματισμένου ζώου.
Οι εφαρμοστέες διατάξεις του ν. 4830/2021:
Το άρθρο 35 του ν. 4830/2021, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 69 του ν. 5027/2023, θεσπίζει έναν πλήρη πίνακα διοικητικών κυρώσεων για παραβάσεις που αφορούν την ευζωία των ζώων συντροφιάς. Δύο διατάξεις έχουν άμεση σημασία για το ερώτημά σας:
- Η υπ’ αριθ. 44 παράβαση του πίνακα του άρθρου 35 παρ. 1 (σε συνδυασμό με το άρθρο 24 παρ. 1 περ. β’ και παρ. 2) αφορά τον φόνο και βασανισμό ζώων με εσκεμμένη πρόκληση έντονου σωματικού πόνου, μεταξύ άλλων μέσω «εκούσιου τραυματισμού (βαριά, επικίνδυνη σωματική βλάβη)», με πρόστιμο 30.000 έως 50.000 ευρώ για κάθε ζώο και για κάθε περιστατικό.
- Η υπ’ αριθ. 45 παράβαση του πίνακα του άρθρου 35 παρ. 1 (σε συνδυασμό με το άρθρο 24 παρ. 3) αφορά ειδικά την «εγκατάλειψη τραυματισμένου ζώου μετά από τροχαίο ατύχημα», με πρόστιμο 500 ευρώ.
Η διάκριση αυτή έχει καθοριστική σημασία για την ανάλυση που ακολουθεί.
Κριτήρια/Στοιχεία ελέγχου του νομικού χαρακτηρισμού
Για να θεμελιωθεί η επιβολή του υψηλότερου διοικητικού προστίμου (έως 50.000 ευρώ) στην περίπτωση θανάτωσης ζώου με αυτοκίνητο, απαιτείται η συνδρομή των εξής στοιχείων:
(α) Υποκειμενικό στοιχείο – δόλος: Η παράβαση της περ. 44 του πίνακα του άρθρου 35 προϋποθέτει εκ προθέσεως πράξη («εσκεμμένη πρόκληση», «εκούσιος τραυματισμός»). Δεν αρκεί δηλαδή η αμελής πρόκληση τραυματισμού ή θανάτου κατά τη διάρκεια τροχαίου συμβάντος· απαιτείται η θέληση του δράστη να προκαλέσει τον τραυματισμό/θάνατο του ζώου με τη χρήση του οχήματος ως μέσου.
(β) Αντικειμενικό στοιχείο – πράξη: Η θανάτωση ή η βαριά σωματική βλάβη του ζώου.
(γ) Διάκριση από την εγκατάλειψη μετά από τροχαίο: Εφόσον πρόκειται για ακούσιο τροχαίο ατύχημα και ο δράστης απλώς εγκαταλείπει το τραυματισμένο ζώο, εφαρμόζεται η ειδική διάταξη της περ. 45 (πρόστιμο 500 ευρώ βάσει του άρθρου 24 παρ. 3). Η μετάβαση από το πρόστιμο των 500 ευρώ στο πρόστιμο των 30.000-50.000 ευρώ εξαρτάται αποκλειστικά από τον χαρακτηρισμό της πράξης ως εκ προθέσεως τελεσθείσας.
Εφαρμογή στα πραγματικά περιστατικά – Ο ρόλος του Εισαγγελέα
Η ουσία της υπό εξέταση φράσης: ” ή ΕΛ.ΑΣ. – βάσει αρμοδιότητας – δεν μπορεί να επιβάλει το διοικητικό πρόστιμο των 50.000 ευρώ για εκ προθέσεως θανάτωση, αν προηγουμένως ο Εισαγγελέας δεν λάβει γνώση των στοιχείων και δεν χαρακτηρίσει την πράξη”
Κατά τη νομική άποψη του υπογράφοντος την παρούσα ανάλυση Δικηγόρου Παρ’ Αρείω Πάγω Τζώρτζη Ρούσσου, η φράση της Μάρθας Πουλτίδου « αποτυπώνει μια πραγματική διαδικαστική δυσχέρεια: για να επιβάλει η ΕΛ.ΑΣ. το ανώτατο διοικητικό πρόστιμο των 50.000 ευρώ που προβλέπεται στην περ. 44 του πίνακα του άρθρου 35 παρ. 1 του ν. 4830/2021, απαιτείται ο νομικός χαρακτηρισμός της πράξης ως εκ προθέσεως θανάτωσης και όχι ως απλής εγκατάλειψης τραυματισμένου ζώου μετά από τροχαίο.
Γιατί εμπλέκεται ο Εισαγγελέας
Η θανάτωση ζώου συντροφιάς με πρόθεση δεν συνιστά μόνο διοικητική παράβαση, αλλά και ποινικό αδίκημα κατά το άρθρο 24 του ν. 4830/2021. Ο νομικός χαρακτηρισμός μιας πράξης ως «εκ προθέσεως θανάτωσης» απαιτεί αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων (μαρτυρίες, τεχνικές πραγματογνωμοσύνες, εξέταση του τρόπου πρόκλησης του τραυματισμού, ενδείξεις σκόπιμης πρόσκρουσης κ.λπ.), η οποία εντάσσεται στο πεδίο της ποινικής προδικασίας. Ο Εισαγγελέας, ως ο καθ’ ύλην αρμόδιος για την άσκηση της ποινικής δίωξης και τον νομικό χαρακτηρισμό των πράξεων στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης, είναι εκείνος που θα κρίνει αν τα πραγματικά περιστατικά στοιχειοθετούν δόλο (εκ προθέσεως πράξη) ή απλή αμέλεια/εγκατάλειψη.
Αρμοδιότητα βεβαίωσης και επιβολής
Σύμφωνα με το άρθρο 35 παρ. 3 του ν. 4830/2021, «Αρμόδια όργανα βεβαίωσης των παραβάσεων του παρόντος είναι τα αναφερόμενα στην παρ. 6 του άρθρου 3». Στα όργανα αυτά περιλαμβάνεται και η Ελληνική Αστυνομία, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την προστασία των ζώων και την καταστολή αδικημάτων κακοποίησης (πρβλ. και π.δ. 22/2022 για τις σχετικές οργανωτικές δομές της ΕΛ.ΑΣ.).
Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 35 παρ. 4, η πράξη βεβαίωσης της παράβασης πρέπει να αναγράφει υποχρεωτικώς: «(β) η παράβαση και το άρθρο του νόμου στο οποίο αναφέρεται αυτή και (γ) το ύψος του προστίμου».
ΕΠΟΜΕΝΩΣ, το όργανο βεβαίωσης οφείλει να προσδιορίσει την ακριβή διάταξη (περ. 44 ή περ. 45) που παραβιάστηκε, γεγονός που προϋποθέτει τον ορθό νομικό χαρακτηρισμό της πράξης ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΙΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Η δυσχέρεια της αυτοτελούς βεβαίωσης από την ΕΛ.ΑΣ.
Στην περίπτωση της θανάτωσης ζώου με αυτοκίνητο:
- Αν η ΕΛ.ΑΣ. βεβαιώσει την παράβαση της περ. 45 (εγκατάλειψη μετά από τροχαίο – 500 ευρώ), δεν χρειάζεται προηγούμενη εισαγγελική εμπλοκή, αφού η αντικειμενική υπόσταση της παράβασης εξαντλείται στην εγκατάλειψη τραυματισμένου ζώου, ανεξαρτήτως δόλου.
- Αν η ΕΛ.ΑΣ. επιχειρήσει να βεβαιώσει την παράβαση της περ. 44 (εκ προθέσεως θανάτωση – έως 50.000 ευρώ), τότε πρέπει να τεκμηριώσει τον δόλο. Ο χαρακτηρισμός αυτός συνδέεται άρρηκτα με το ποινικό αδίκημα του άρθρου 24, το οποίο διώκεται αυτεπαγγέλτως και υπάγεται στην αρμοδιότητα του Εισαγγελέα.
Επομένως, η φράση της Μάρθας Πουλτίδου που έφερε τον άγνωστο που βρίσκεται πίσω από το προφίλ «Γιώργος Φιλοζωικό προφίλ να της κουνά το δάκτυλο αποτυπώνει την ακόλουθη πραγματικότητα:
Η αστυνομία δεν μπορεί, εκ των πραγμάτων, να προβεί μονομερώς στον χαρακτηρισμό μιας θανάτωσης ζώου με αυτοκίνητο ως «εκ προθέσεως» χωρίς την προηγούμενη εισαγγελική αξιολόγηση, διότι:
- Ο χαρακτηρισμός αυτός συνιστά ουσιαστικά προδικαστική κρίση ποινικού χαρακτήρα.
- Η διοικητική κύρωση των 30.000-50.000 ευρώ έχει, κατά τα κριτήρια Engel, τιμωρητικό χαρακτήρα και υπόκειται στις εγγυήσεις του ποινικού δικαίου (αρχή αναλογικότητας, τεκμήριο αθωότητας, ne bis in idem).
- Η ταυτόχρονη ή αυτοτελής επιβολή του υψηλού προστίμου, χωρίς εισαγγελικό χαρακτηρισμό της πράξης, θα δημιουργούσε σοβαρό κίνδυνο ακύρωσής της από τα διοικητικά δικαστήρια λόγω πλημμελούς αιτιολογίας ως προς τη συνδρομή του δόλου.
Επιχείρημα υπέρ της αυτοτελούς αρμοδιότητας της ΕΛ.ΑΣ.:
Η αντίθετη άποψη υποστηρίζει ότι η διοικητική διαδικασία είναι αυτοτελής και ανεξάρτητη από την ποινική. Το άρθρο 35 του ν. 4830/2021 πράγματι δεν θέτει ως τυπική προϋπόθεση για την επιβολή του διοικητικού προστίμου την προηγούμενη εισαγγελική παραγγελία ή τον ποινικό χαρακτηρισμό της πράξης. Αυτό ουσιαστικά υποστηρίζει ο άγνωστων στοιχείων διαχειριστής του προφίλ Γιώργος Φιλοζωικό προφίλ Το όργανο βεβαίωσης έχει, κατ’ αρχήν, την εξουσία να προβαίνει σε αυτοτελή αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών.
Η ερμηνεία καταρρίπτει αυτή την άποψη
Η αυτοτέλεια αυτή περιορίζεται από:
- Την αρχή της αναλογικότητας: Η επιβολή προστίμου 50.000 ευρώ για πράξη που δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ως εκ προθέσεως τελεσθείσα θα ήταν δυσανάλογη.
- Το τεκμήριο αθωότητας: Στο μέτρο που η διοικητική κύρωση έχει «ποινική» φύση, ο δράστης απολαμβάνει το τεκμήριο αθωότητας ως προς τα υποκειμενικά στοιχεία της παράβασης.
- Την αρχή ne bis in idem: Η αυτοτελής βεβαίωση διοικητικής παράβασης της περ. 44, χωρίς συντονισμό με την ποινική διαδικασία, ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα διπλής κύρωσης για την ίδια πράξη.
Συμπέρασμα
Η φράση της Μάρθας Πουλτίδου αποτυπώνει ορθά την ουσιαστική (και όχι τυπική) εξάρτηση της επιβολής του υψηλού διοικητικού προστίμου από την προηγούμενη εισαγγελική αξιολόγηση, στην περίπτωση θανάτωσης ζώου με αυτοκίνητο και εγκατάλειψης:
- Το άρθρο 35 του ν. 4830/2021 προβλέπει δύο διακριτές παραβάσεις που μπορούν να στοιχειοθετηθούν στη συγκεκριμένη περίπτωση: την εγκατάλειψη τραυματισμένου ζώου μετά από τροχαίο (500 ευρώ) και τη φόνο/εκούσιο τραυματισμό ζώου (30.000-50.000 ευρώ).
- Η κρίσιμη διαφοροποίηση συνίσταται στην ύπαρξη ή μη δόλου στην πράξη πρόσκρουσης.
- Η ΕΛ.ΑΣ., ως όργανο βεβαίωσης, δεν διαθέτει τα διαδικαστικά εργαλεία να αποδώσει μονομερώς δόλο σε πράξη που εμφανίζεται εκ πρώτης όψεως ως τροχαίο συμβάν· αυτό αποτελεί ουσιαστικά προδικαστική κρίση ποινικού χαρακτήρα που ανήκει στον Εισαγγελέα.
- Χωρίς εισαγγελικό χαρακτηρισμό της πράξης ως εκ προθέσεως τελεσθείσας, η βεβαίωση του υψηλού προστίμου των 50.000 ευρώ θα ήταν επισφαλής νομικά και θα εξέθετε τη βεβαίωση σε ακύρωση κατά την άσκηση αντιρρήσεων ή προσφυγής.
Επομένως, η φράση είναι νομικά ακριβής ως προς την πρακτική διαστασή της, χωρίς να προκύπτει από τον νόμο ρητή τυπική προϋπόθεση προηγούμενης εισαγγελικής παραγγελίας. Πρόκειται για διαδικαστική αναγκαιότητα που απορρέει από τη φύση του χαρακτηρισμού της παράβασης και τις εγγυήσεις τιμωρητικών διοικητικών κυρώσεων.
