Τέλος στην αδράνεια των Δήμων για τα αδέσποτα ζώα
Σημαντικές εξελίξεις σημειώνονται στο πεδίο της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς τα αδέσποτα ζώα περνούν πλέον στο επίκεντρο αυστηρού διοικητικού ελέγχου. Οι Δήμοι της χώρας δεν μπορούν πλέον να αγνοούν ή να προσπερνούν τις κατευθύνσεις της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του Υπουργείου Εσωτερικών.
Ειδικότερα, με τη νέα εγκύκλιο που εξέδωσε ο Ειδικός Γραμματέας Νικόλαος Γ. Χρυσάκης (Α.Π.: 48938 / 07-09-2026), ξεκαθαρίζεται το τοπίο όσον αφορά την εφαρμογή του νόμου 4830/2021. Επιπλέον, το σχετικό έγγραφο επικαλείται ρητά την παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη (Α.Π. 389263/64729/2026 / 31-08-2026). Η παρέμβαση αυτή υπογραμμίζει ότι οι οδηγίες της Ειδικής Γραμματείας δεν έχουν απλώς συμβουλευτικό χαρακτήρα. Αντίθετα, αποτελούν δεσμευτικές κατευθύνσεις για την τήρηση της νομιμότητας.
Νομική συμμόρφωση και Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας
Επιπρόσθετα, οι δήμοι οφείλουν να συμμορφώνονται αμέσως με τις υποδείξεις της αρμόδιας εποπτικής αρχής. Μόνο αν διαθέτουν ειδική και επαρκώς τεκμηριωμένη αιτιολογία, μπορούν να διαφοροποιήσουν τη θέση τους. Συνεπώς, δημιουργείται ένα ισχυρό θέμα διοικητικής λογοδοσίας για τους αιρετούς και τις υπηρεσίες της αυτοδιοίκησης.
Πράγματι, ένας από τους θεμελιώδεις στόχους του ν. 4830/2021 είναι η υλοποίηση προγραμμάτων για την πρόληψη δημιουργίας νέων αδέσποτων. Παράλληλα, με αδιαπραγμάτευτο γνώμονα την ευζωία των ζώων, η προώθηση της υιοθεσίας αποτελεί την ύψιστη επιδίωξη της πολιτείας.
Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, η εγκύκλιος υπενθυμίζει το αυστηρό θεσμικό πλαίσιο:
- Συνεργασία και Υιοθεσίες (Άρθρο 3, παρ. 2): Οι Δήμοι έχουν την αρμοδιότητα να συνεργάζονται με εγγεγραμμένα στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (Ε.Μ.Ζ.Σ.) φιλοζωικά σωματεία και οργανώσεις, με κύριο μέλημα τη μέριμνα για τα αδέσποτα ζώα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
- Σήμανση και Καταγραφή (Άρθρο 4, παρ. 4): Όλοι οι αδέσποτοι σκύλοι και γάτες σημαίνονται και καταχωρούνται υποχρεωτικά στο Ε.Μ.Ζ.Σ. με την ένδειξη «αδέσποτο». Στην καταχώριση αναγράφονται ρητά τα στοιχεία του εκάστοτε διαχειριστή (Δήμου, φιλοζωικού σωματείου, ή ιδιώτη με αδειοδοτημένο καταφύγιο).
- Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας (Άρθρο 7, παρ. 1): Κάθε ζώο προς υιοθεσία καταχωρίζεται υποχρεωτικά στην πλατφόρμα. Ο υπεύθυνος διαχειριστής οφείλει να αναρτά πλήρες προφίλ (όνομα, φωτογραφία, περιγραφή, microchip, ηλικία, φύλο, στοιχεία επικοινωνίας) και να επικαιροποιεί διαρκώς τα στοιχεία μέχρι την ολοκλήρωση της υιοθεσίας.
Έλεγχοι από την ΕΛ.ΑΣ. και επιβολή προστίμων
Επιπλέον, η εγκύκλιος θέτει πολύ αυστηρούς κανόνες για τις αγγελίες υιοθεσίας (Άρθρο 8, παρ. 13 & 14). Αυτές επιτρέπονται μόνο εφόσον περιλαμβάνουν τον ενεργό υπερσύνδεσμο (link) της καταχώρισης στην Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας. Κάθε αγγελία πρέπει επίσης να φέρει την υποχρεωτική προειδοποίηση ότι ένα ζώο δεν είναι παιχνίδι και ότι η μη κάλυψη των αναγκών του αποτελεί αδίκημα.
Ταυτόχρονα, η εγκύκλιος απευθύνεται και προς το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. (Διεύθυνση Κοινωνικής Αστυνόμευσης). Ζητείται η έκδοση οδηγιών προς τις αστυνομικές αρχές για την ορθή εφαρμογή του άρθρου 35 του ν. 4830/2021. Η βεβαίωση του διοικητικού προστίμου επιδίδεται αποκλειστικά στον πραγματικό υπαίτιο της παράβασης. Συγκεκριμένα, το πρόστιμο επιβάλλεται στον αρμόδιο Δήμο, στο φιλοζωικό σωματείο ή στον ιδιώτη, ανάλογα με το πού είναι καταχωρισμένο το ζώο.
Κατά συνέπεια, οι τοπικές αρχές καλούνται να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή στην άμεση, ακριβή και διαρκή επικαιροποίηση των δεδομένων. Τα αδέσποτα ζώα δεν αποτελούν πλέον δευτερεύον ζήτημα, αλλά πεδίο άμεσης εφαρμογής του νόμου.
