Τούτο θεωρείται δεδομένο το ροτβάιλερ σκοτώθηκε απο πυρά αστυνομικού. Βέβαια οι εικόνες απο τους πυροβολισμούς για άγνωστο έστω και πιθανολογούμενο λόγο δεν έχουν δοθεί στη δημοσιοτήτα ενώ δεδομένα υφίστανται. Το να χάλασε ξαφνικά η κάμερα ασφαλείας έβας απίθανό. Ας μείνουμε όμως στα δεδομένα! Ο σκύλος πυροβολήθηκε. Εδώ εισέρχεται το ερώτημα μέχρι που φτάνει η δυνατότητα του αστυνομικού να σκοτώνει; Η δυνατότητα αστυνομικού να πυροβολήσει επιθετικό σκύλο που επιτίθεται ή δαγκώνει άνθρωπο πρέπει να εξεταστεί υπό τρία παράλληλα νομικά πλαίσια: ποινικό, διοικητικό, και ειδικό πειθαρχικό δίκαιο.
Ποινικό Πλαίσιο: Χρήση πυροβόλου όπλου
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 3169/2003 («Χρήση πυροβόλου όπλου και αρχές που τη διέπουν»), ο αστυνομικός δύναται να χρησιμοποιήσει πυροβόλο όπλο μόνο εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις αναγκαιότητας, αναλογικότητας και τελευταίου μέσου άμυνας, όπως:
-Έχουν εξαντληθεί όλα τα ηπιότερα μέσα (π.χ. απομάκρυνση, χρήση εμποδίων, ράβδου, άλλων ειδικών μέσων).
-Η χρήση του όπλου είναι απολύτως αναγκαία για την εκπλήρωση του καθήκοντος, κατόπιν σαφούς προειδοποίησης, εκτός αν αυτό είναι μάταιο λόγω άμεσου κινδύνου.
-Η επέμβαση αποσκοπεί στην προστασία ανθρώπου από επικείμενο σοβαρό κίνδυνο ζωής ή βαριάς σωματικής βλάβης.
Επομένως, εάν ένας σκύλος επιτίθεται ήδη και προκαλεί σοβαρή σωματική βλάβη, η χρήση όπλου από τον αστυνομικό θα μπορούσε να νομιμοποιηθεί, υπό το πλαίσιο της άμυνας (άρθρα 22 και 25 ΠΚ) ή της κατάστασης ανάγκης (άρθρο 32 ΠΚ). Η νομιμότητα όμως θα κριθεί από την αναλογικότητα της ενέργειας (αν υπήρχε άλλος τρόπος να αποτραπεί η βλάβη).
Ειδικές διατάξεις για αστυνομικά καθήκοντα
Το Π.Δ. 84/2009, στο άρθρο 15 («Καθήκοντα σκοπού – χρήση όπλου»), επαναλαμβάνει τις ίδιες αρχές:
-Η χρήση όπλου επιτρέπεται μόνο ως έσχατο μέτρο, αφού εξαντληθούν ηπιότερα μέσα.
-Η χρήση πρέπει να είναι «η ηπιότερη δυνατή» και πάντοτε ανάλογη με την απειλή.
-Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και σε περιστατικά επίθεσης ζώου, η ενέργεια του πυροβολισμού πρέπει να τεκμηριώνεται ως επιβαλλόμενη από αδήριτη ανάγκη διάσωσης ανθρώπου.
Προστασία ζώων και διοικητικές συνέπειες
Η προστασία των ζώων, ακόμα και όταν πρόκειται για επιθετικά, ρυθμίζεται από το ν. 4830/2021, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 62 του ν. 5143/2024. Ο κανόνας είναι ότι η θανάτωση ζώου απαγορεύεται εκτός αν υπάρχει άμεσος και αναπόφευκτος κίνδυνος ζωής ανθρώπου και εφόσον αυτή συνιστά έσχατη πράξη άμυνας. Σε τέτοια περίπτωση, η επέμβαση θεωρείται πράξη άσκησης υπηρεσίας υπό συνθήκες εξαιρετικής ανάγκης και όχι κακοποίηση ζώου κατά τον Ποινικό Κώδικα ή το ν. 4830/2021.
Ειδική ποινική ευθύνη αστυνομικού
Το άρθρο 6 του ν. 3169/2003 προβλέπει ποινικές κυρώσεις για παράνομη ή αδικαιολόγητη χρήση όπλου. Εάν η χρήση κριθεί υπερβολική, ο αστυνομικός μπορεί να αντιμετωπίσει ποινές φυλάκισης ή και διοικητική πειθαρχική ευθύνη.
Πολλά τα «εάν» για τη θανάτωση επιθετικού ζώου
Ο αστυνομικός μπορεί να πυροβολήσει και να θανατώσει επιθετικό σκύλο μόνο εφόσον:
-Η επίθεση είναι παρούσα και άμεση, με κίνδυνο σοβαρής σωματικής βλάβης ή ζωής ανθρώπου.
-Δεν υπάρχουν άλλα ηπιότερα διαθέσιμα μέσα αποτροπής.
-Η ενέργεια είναι απολύτως αναγκαία και ανάλογη προς την απειλή.
-Η πράξη τεκμηριώνεται ως άμυνα ή κατάσταση ανάγκης.
Σε κάθε άλλη περίπτωση, η πράξη μπορεί να θεωρηθεί αδικαιολόγητη χρήση βίας ή κακοποίηση ζώου, με ποινικές και πειθαρχικές συνέπειες.
