Από το 2017 δραστηριοποιείται στην Ελλάδα ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας, με αντικείμενο την παραδοσιακή ιερακοθηρία, την εκπαίδευση και ζητήματα που αφορούν τα αρπακτικά πτηνά. Βρέθηκε στο επίκεντρο της κριτικής μετά την ακύρωση εκδήλωσης (εδώ) που οργάνωσε το Δασαρχείο Έδεσσας σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ελληνικής Ιερακοθηρίας.
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας (Σ.Ε.Ι.) ιδρύθηκε επίσημα το 2017 και δραστηριοποιείται στον χώρο της ιερακοθηρίας στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του, αριθμεί περίπου 100 μέλη και παρουσιάζεται ως ο μοναδικός σύλλογος του συγκεκριμένου αντικειμένου στη χώρα. Παράλληλα, αναφέρει δραστηριότητες που αφορούν την περιβαλλοντική εκπαίδευση, την επιστημονική έρευνα και την άγρια ζωή.
Η ιερακοθηρία αποτελεί παραδοσιακή πρακτική κατά την οποία ο άνθρωπος εκπαιδεύει αρπακτικά πτηνά για τη θήρα. Ωστόσο, η σύγχρονη δραστηριότητα περιλαμβάνει και άλλες εφαρμογές που συνδέονται με τη διαχείριση και την εκπαίδευση των πτηνών. Επιπλέον, η δραστηριότητα αυτή υπάγεται σε συγκεκριμένους κανόνες για τη θήρα, την κατοχή και την προέλευση των ζώων.
Ποιος είναι ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας
Ο σύλλογος περιγράφει ως βασικό αντικείμενό του τη διάδοση της ιερακοθηρίας και τη διατήρηση των σχετικών παραδόσεων. Ειδικότερα, συνδέει τη δραστηριότητά του με την πολιτιστική ιστορία και την επαφή του ανθρώπου με τα αρπακτικά πτηνά.Σύμφωνα με την παρουσίαση των καταστατικών σκοπών του, ο Σ.Ε.Ι. επικεντρώνεται σε τέσσερις τομείς:
- Την πολιτιστική ανάδειξη και διάδοση της ιερακοθηρίας.
- Την προστασία της άγριας ζωής και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος.
- Την επιστημονική έρευνα σε αντικείμενα που σχετίζονται με τα αρπακτικά πτηνά.
- Την εθελοντική προσφορά και τη συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες.
Παράλληλα, ο σύλλογος αναφέρει ότι συμμετέχει σε διεθνείς οργανώσεις που ασχολούνται με την ιερακοθηρία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνει την Παγκόσμια Ομοσπονδία Ιερακοθηρίας και Προστασίας των Αρπακτικών Πτηνών (IAF).
Η διοίκηση και η οργανωτική δομή
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας διαθέτει επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο. Τα μέλη του εκλέγει η Γενική Συνέλευση για τριετή θητεία.Στη διοικητική δομή περιλαμβάνονται ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος, ο γενικός γραμματέας, ο ταμίας και τρία ακόμη μέλη.Επιπλέον, ο σύλλογος διαθέτει Επιστημονική Επιτροπή. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του, η επιτροπή συγκεντρώνει επιστήμονες και ανθρώπους με πρακτική εμπειρία. Ο ρόλος της αφορά την επιστημονική υποστήριξη της διοίκησης και των μελών. Ο οργανισμός δημοσιεύει επίσης το καταστατικό και τον εσωτερικό κανονισμό του. Μέσα από αυτά τα έγγραφα παρουσιάζει τις διαδικασίες λειτουργίας, τις υποχρεώσεις των μελών και τον τρόπο συμμετοχής στις συλλογικές αποφάσεις.
Οι δράσεις για τα αρπακτικά πτηνά
Στην επίσημη ιστοσελίδα του, ο σύλλογος παρουσιάζει διαφορετικές κατηγορίες δραστηριοτήτων. Ανάμεσά τους περιλαμβάνει τη διάσωση αρπακτικών πτηνών και την υποστήριξη της επανένταξής τους στο φυσικό περιβάλλον.Συγκεκριμένα, αναφέρει τη δημιουργία ομάδας εκγύμνασης αρπακτικών πτηνών που μπορούν να επανενταχθούν στη φύση. Η σχετική διαδικασία αφορά την προετοιμασία των πτηνών, με στόχο την ανάπτυξη δεξιοτήτων που χρειάζονται για την επιβίωσή τους.Επιπλέον, ο Σ.Ε.Ι. περιγράφει δραστηριότητες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Αυτές έχουν ως αντικείμενο τη γνωριμία με τα αρπακτικά πτηνά και την ενημέρωση για τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες τους.Στις δραστηριότητες που αναφέρει περιλαμβάνεται επίσης η βιολογική διαχείριση ειδών πανίδας. Πρόκειται για εφαρμογές στις οποίες η παρουσία εκπαιδευμένων αρπακτικών πτηνών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απομάκρυνση άλλων πτηνών από συγκεκριμένες περιοχές.Παράλληλα, ο σύλλογος παρουσιάζει την επιστημονική έρευνα και τη συλλογή δεδομένων πεδίου ως μέρος των ενδιαφερόντων του.Οι παραπάνω δραστηριότητες περιγράφουν το αντικείμενο και τους δηλωμένους στόχους του φορέα. Δεν αποτελούν, από μόνες τους, ανεξάρτητη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του.
Ιερακοθηρία, νομοθεσία και πιστοποίηση
Η άσκηση της ιερακοθηρίας στην Ελλάδα διέπεται από ειδικό κανονιστικό πλαίσιο. Στην ιστοσελίδα του, ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας παραπέμπει στην Κοινή Υπουργική Απόφαση 89961/2915/2021.Η ρύθμιση αφορά την άσκηση της δραστηριότητας και τις σχετικές προϋποθέσεις. Επιπλέον, ο σύλλογος παρέχει πληροφορίες για τη διαδικασία πιστοποίησης των ενδιαφερόμενων ιερακοθήρων.Ιδιαίτερη σημασία έχει η προέλευση των αρπακτικών πτηνών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύει ο Σ.Ε.Ι., η νόμιμη ιερακοθηρία αφορά πτηνά εκτροφής από αναγνωρισμένες και νόμιμες πηγές.Αντίθετα, τα αρπακτικά πτηνά που ζουν ελεύθερα στην ελληνική φύση υπάγονται σε καθεστώς προστασίας. Επομένως, η συμμετοχή σε δραστηριότητες ιερακοθηρίας δεν παρέχει δικαίωμα ελεύθερης σύλληψης άγριων αρπακτικών πτηνών.
Η πολιτιστική διάσταση και η UNESCO
Η ιερακοθηρία έχει ιστορική παρουσία σε πολλές περιοχές του κόσμου. Αρχικά συνδεόταν κυρίως με την εξασφάλιση τροφής μέσω της θήρας με εκπαιδευμένα πτηνά.Στη συνέχεια, απέκτησε πολιτιστική και κοινωνική διάσταση. Η παράδοση μεταφέρεται μεταξύ γενεών μέσα από την πρακτική εκπαίδευση, τις οικογένειες και τους συλλόγους.Το 2010 η UNESCO ενέταξε την ιερακοθηρία στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας. Ακολούθησαν διευρύνσεις της πολυεθνικής εγγραφής, με συμμετοχή περισσότερων χωρών.Ωστόσο, η συγκεκριμένη αναγνώριση αφορά την πολιτιστική πρακτική της ιερακοθηρίας διεθνώς. Δεν συνιστά ειδική πιστοποίηση ή αξιολόγηση του ελληνικού συλλόγου από την UNESCO.
Οι συνεργασίες του Συλλόγου Ελληνικής Ιερακοθηρίας
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας αναφέρει στην ιστοσελίδα του συνεργασίες με δημόσιους φορείς και οργανώσεις.Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την ΑΝΙΜΑ και την Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος. Επιπλέον, παρουσιάζει επαφές με περιβαλλοντικούς φορείς και συλλόγους ιερακοθηρίας του εξωτερικού.Ο ίδιος ο Σ.Ε.Ι. αναφέρει συμμετοχή σε διαδικασίες σχετικές με την πιστοποίηση ιερακοθήρων. Παράλληλα, περιγράφει τη συνεργασία του με υπηρεσίες που ασχολούνται με τη διαχείριση της άγριας ζωής.Οι αναφορές αυτές αποτυπώνουν τις συνεργασίες όπως τις παρουσιάζει ο σύλλογος. Η έκταση και το περιεχόμενο κάθε συνεργασίας εξαρτώνται από τις αντίστοιχες συμφωνίες και αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων.Συνολικά, ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας αποτελεί οργανωμένο φορέα ανθρώπων που ασχολούνται με την ιερακοθηρία στην Ελλάδα. Οι δραστηριότητες που παρουσιάζει καλύπτουν πολιτιστικά, εκπαιδευτικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, καθώς και την ενημέρωση των ενδιαφερομένων για το σχετικό θεσμικό πλαίσιο.
Περισσότερες πληροφορίες για την οργάνωση, το καταστατικό, τις δράσεις και τις διαδικασίες συμμετοχής δημοσιεύει ο σύλλογος στην επίσημη ιστοσελίδα του, associationhellenicfalconry.gr.
