Μια κρίσιμη νομική ανατροπή συντελείται στο πεδίο της προστασίας της άγριας πανίδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα περιστέρια, τα οποία αντιμετωπίζονταν επί δεκαετίες ως «ανεπιθύμητα» από πολλούς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποκτούν πλέον ισχυρή νομική θωράκιση. Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε νέες επίσημες κατευθυντήριες γραμμές τον Μάρτιο του 2026. Συνεπώς, οι δημοτικές αρχές οφείλουν να αναθεωρήσουν ριζικά τις πρακτικές διαχείρισης. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νέμεσις φέρνει στο προσκήνιο μια σημαντική ενημέρωση από το Centre for Wild Animal Welfare. Επομένως, το τοπίο γύρω από τον πληθυσμό τους αλλάζει άρδην. Επιπλέον, οι πολίτες και οι φιλοζωικές οργανώσεις διαθέτουν πλέον αδιαμφισβήτητα νομικά εργαλεία ελέγχου.
Νομικό πλαίσιο, περιστέρια, οδηγία πτηνών
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν διευκρινίζουν την εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας για τα πτηνά. Επιπλέον, καλύπτουν ρητά τα αγριεμένα περιστέρια των αστικών κέντρων. Κατά συνέπεια, τα πτηνά αυτά υπάγονται στο αυστηρό καθεστώς προστασίας των άγριων ειδών. Καμία τοπική αρχή δεν μπορεί εύκολα να αποδείξει εκτροφή σε αιχμαλωσία. Επομένως, η νομική προστασία τους καθίσταται καθολική. Η οδηγία απαγορεύει ρητά τη σκόπιμη θανάτωση, τη σύλληψη, την καταστροφή φωλιών ή τη σοβαρή ενόχληση. Οποιαδήποτε εξαίρεση απαιτεί επίσημη άδεια και αυστηρότατες προϋποθέσεις. Επιπρόσθετα, οι αρμόδιοι φορείς υποχρεούνται να αποδείξουν ότι δεν υφίσταται καμία άλλη ικανοποιητική λύση. Συνεπώς, οι αυθαίρετες αποφάσεις των δήμων χάνουν κάθε νομικό έρεισμα.
Τοπικές αρχές, περιστέρια, παράνομες πρακτικές
Μέχρι σήμερα, πολλοί δήμοι και φορείς μεταφορών εφαρμόζουν σκληρές και απαρχαιωμένες μεθόδους. Συγκεκριμένα, παγιδεύουν τα πτηνά, τα θανατώνουν με αέριο, τα πυροβολούν ή χρησιμοποιούν θανατηφόρα δίχτυα. Ωστόσο, αυτές οι πρακτικές συγκρούονται πλέον μετωπικά με το ενωσιακό δίκαιο. Συνεπώς, οι πολίτες και οι οργανώσεις μπορούν να τις αμφισβητήσουν δυναμικά. Οι αρμόδιοι φορείς κινδυνεύουν με σοβαρές κυρώσεις. Ειδικότερα, καλούνται να αιτιολογήσουν δημόσια τις ενέργειές τους ή να τις διακόψουν οριστικά.
Παράλληλα, στην Ελλάδα καταγράφονται συχνά αντιφατικά μέτρα και τοπικές απαγορεύσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι πινακίδες σε κεντρικά δημοτικά πάρκα, όπως στα Χανιά, που απαγορεύουν αυστηρά το τάισμα. Οι δημοτικές αρχές επικαλούνται συχνά σχετικές εγκυκλίους του Υπουργείου Υγείας, το οποίο επικαλείται λόγους δημόσιας υγείας. Ωστόσο, η δημόσια υγεία δεν μπορεί να αποτελεί βολικό πρόσχημα για παράνομες θανατώσεις. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία υπερισχύει και επιβάλλει διαφανείς, επιστημονικά τεκμηριωμένες διαδικασίες.
Ευρωπαϊκή εμπειρία, περιστέρια, δράση πολιτών
Η ευρωπαϊκή πρακτική δείχνει σαφώς τον δρόμο της αποτελεσματικής αντίδρασης. Στη Γαλλία, η οργάνωση PAZ ανέθεσε σε εξειδικευμένους νομικούς τον έλεγχο των νέων κατευθυντήριων γραμμών. Επιπλέον, απέστειλε επίσημες νομικές προειδοποιήσεις σε περισσότερα από 120 δημαρχεία. Ως αποτέλεσμα, τουλάχιστον τρεις δήμοι ανέστειλαν αμέσως τη σύλληψη και τη θανάτωση με αέριο. Συνεπώς, οι φιλοζωικές οργανώσεις διαθέτουν πλέον αποδεδειγμένα αποτελεσματικά νομικά εργαλεία.
Τα πρώτα πρακτικά βήματα περιλαμβάνουν τον εντοπισμό των τοπικών πρακτικών εξόντωσης. Παράλληλα, οι πολίτες οφείλουν να υποβάλλουν επίσημα ερωτήματα στους δήμους. Ειδικότερα, ζητούν απαντήσεις για το αν διαθέτουν νόμιμη παρέκκλιση βάσει της οδηγίας. Εάν δεν υπάρχει τέτοια άδεια, οι φορείς οφείλουν να σταματήσουν κάθε ενέργεια. Τελικά, η προστασία της φύσης και των ζώων απαιτεί διαφάνεια, νομική επαγρύπνηση και ενεργή κοινωνική πίεση. Η Ομοσπονδία Νέμεσις συνεχίζει τον αγώνα ενημέρωσης, διασφαλίζοντας ότι τα δικαιώματα για τα περιστέρια τυγχάνουν πλήρους εφαρμογής.
