Η ισορροπία του πλανήτη μας δοκιμάζεται σκληρά, καθώς τα νέα επιστημονικά δεδομένα προκαλούν παγκόσμιο συναγερμό. Σύμφωνα με την Έκθεση Living Planet 2024 του WWF, οι πληθυσμοί της άγριας ζωής στη Γη έχουν σημειώσει δραματική μείωση, η οποία αγγίζει το 73% από το 1970 μέχρι σήμερα. Πρόκειται για μια από τις πιο λεπτομερείς και έγκυρες παγκόσμιες αξιολογήσεις της βιοποικιλότητας που έχουν δημοσιευθεί ποτέ.
Ποια είδη και ποιες περιοχές κινδυνεύουν
Επιπλέον, η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων από σχεδόν 35.000 παρακολουθούμενους πληθυσμούς θηλαστικών, πτηνών, ψαριών, ερπετών και αμφιβίων σε κάθε γωνιά του κόσμου. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μεταξύ 1970 και 2020 η πτώση ήταν ραγδαία.
- Πρώτον, οι πιο σοβαρές απώλειες εντοπίζονται στα οικοσυστήματα γλυκού νερού, όπου οι πληθυσμοί κατέρρευσαν κατά 85%.
- Δεύτερον, η άγρια ζωή στην ξηρά περιορίστηκε κατά περίπου 69%.
- Τρίτον, τα θαλάσσια είδη παρουσιάζουν μείωση της τάξης του 56%.
Παράλληλα, σε περιφερειακό επίπεδο, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική βρίσκονται στην πιο δυσμενή θέση, καταγράφοντας την πιο απότομη πτώση που φτάνει το 95%. Αντίστοιχα, εξαιρετικά υψηλά ποσοστά απώλειας σημειώθηκαν στην Αφρική (76%) καθώς και στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού (60%).
Οι αιτίες της κρίσης και το μήνυμα των επιστημόνων
Αναμφίβολα, οι ειδικοί συνδέουν αυτή τη δραματική φθίνουσα πορεία με έναν καταστροφικό συνδυασμό πιέσεων. Πιο συγκεκριμένα, η απώλεια των φυσικών οικοτόπων, η υπερεκμετάλλευση, η ρύπανση, τα χωροκατακτητικά είδη και η κλιματική κρίση αποδυναμώνουν σταδιακά τα οικοσυστήματα. Ως εκ τούτου, αυξάνεται ραγδαία ο κίνδυνος να φτάσουμε σε μη αναστρέψιμα σημεία καμπής.
Ωστόσο, είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι το ποσοστό του 73% δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκε το 73% του συνόλου των ζώων. Αντίθετα, αντικατοπτρίζει τη μέση μείωση του μεγέθους των πληθυσμών που παρακολουθούνται, γεγονός που μαρτυρά εκτεταμένη απώλεια βιοποικιλότητας.
Φυσικά, υπάρχουν και μερικά ενθαρρυντικά παραδείγματα, όπως η ανάκαμψη των ορεινών γορίλλων στην Ανατολική Αφρική και η επιστροφή του ευρωπαϊκού βίσωνα. Εντούτοις, οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτές οι περιπτώσεις παραμένουν σπάνιες εξαιρέσεις.
Συμπερασματικά, η φύση είναι αυτή που στηρίζει τα τρόφιμα, το νερό, την ποιότητα του αέρα και τη ρύθμιση του κλίματος. Το WWF προειδοποιεί ότι για να αντιστραφεί αυτή η εφιαλτική τάση, απαιτούνται άμεσα ριζικές παγκόσμιες αλλαγές στον τρόπο που διαχειριζόμαστε τη γη, την ενέργεια και τους φυσικούς πόρους.
