Χωρίς αμφιβολία, ο Γιάννης Γαϊτανάκης, είναι το αστυνομικό όργανο με τη μεγαλύτερη εμπειρία πάνω στα ζώα. Τόσο θεωρητικά όσο και στην πράξη. Είναι μάλιστα ο πρώτος ένστολος που αποφοίτησε από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΚΠΑ ( σε συνεργασία με το ΠΑΣΤΕΡ), ΔΠΜΣ Ζώα: Ηθική, Δίκαιο, Ευζωία. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι είχε προταθεί για την παρακολούθηση του προγράμματος από την Π.Φ.Π.Ο . Εξαιτίας, της εξαίρετης επαγγελματικής και φιλοζωικής δράσης του. Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης. Διδάσκει στο ειδικό σεμινάριο για αιρετούς και δημοσίους υπαλλήλους «Διαχείριση Αδέσποτων σύμφωνα με τον Ν.4830/2021». Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι η Δημοτική Αστυνομία Ιεράπετρας, της οποίας προΐσταται έχει διακριθεί ως η καλύτερη της χώρας.
«Δεν έχουν φωνή»
Σε μια συνέντευξη εφ όλης της ύλης στο news4pet.gr ο κ. Γαϊτανάκης δεν αναφέρεται μόνο στο σπουδαίο έργο της Δημοτικής Αστυνομίας Ιεράπετρας. Ενδεικτικά μιλά : Για την αδυναμία του συστήματος κρατικής μέριμνας να εφαρμόσει τη νομοθεσία για τα ζώα. Για την πενιχρή αξιοποίηση των κρατικών πόρων από τους Δήμους. Στηλιτεύει συγκεκριμένα την «έλλειψη πολιτικής βούλησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να ιεραρχήσει και να διαχειριστεί αποτελεσματικά αυτό το ζήτημα». Επίσης αναφέρεται: Στο νέο νόμο για τα ζώα συντροφιάς που «δεν έχει περιορίσει ουσιαστικά την εγκληματικότητα σε εθνικό επίπεδο». Ακριβώς «επειδή οι φορείς εφαρμογής του βρίσκονται σε σύγκρουση ή αδράνεια». Καθώς, βέβαια, και «στις δυνατότητες ενός θεσμού που συχνά παραμένει αναξιοποίητος: της Δημοτικής Αστυνομίας». «Τα ζώα δεν έχουν φωνή και η προστασία τους είναι δείκτης του πολιτισμού μας» τονίζει ο κ. Γαϊτανάκης. «Είναι ένα χρέος απέναντι στην ίδια τη ζωή».
Διαβάστε το πρώτο μέρος της συνέντευξης του Γιάννη Γαϊτανάκη στο news4pet.gr
Η «ναυαρχίδα μας»
ΕΡ:Η Δημοτική Αστυνομία Ιεράπετρας ανακηρύχθηκε ως η καλύτερη της χώρας για τη δράση της σε σχέση με τα ζώα. Είναι απλά ζήτημα ενσυναίσθησης δική σας και των συνεργατών σας; Ή ένας συνδυασμός πραγμάτων στο πλαίσιο ενός σχεδίου που πραγματικά αποδίδει;
Απ: Η Δημοτική Αστυνομία Ιεράπετρας αναδείχθηκε ως η καλύτερη της χώρας, όχι μόνο για τη δουλειά μας στα ζώα .Αλλά συνολικά για την απόδοσή μας και τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον πολίτη, μέσα σε μια δύσκολη και αμείλικτη καθημερινότητα. Τα ζώα έγιναν η «ναυαρχίδα» μας και αυτά που μας έκαναν γνωστούς πανελλαδικά και διεθνώς. Μέσα από αυτά μάς δόθηκε η ευκαιρία να αποδείξουμε πως μια δημοτική υπηρεσία μπορεί να λειτουργεί με επαγγελματισμό, ευαισθησία και συνέπεια, αποδίδοντας πραγματικά αποτελέσματα στη δημόσια διοίκηση. Σίγουρα υπάρχει προσωπική ενσυναίσθηση, όμως αυτή από μόνη της δεν φτάνει. Χρειάζεται οργάνωση, συνέχεια και υψηλό αίσθημα καθήκοντος. Όλοι μας έχουμε μάθει να δουλεύουμε με υπευθυνότητα και χωρίς να κοιτάμε το ρολόι ως συνηθισμένοι δημόσιοι υπάλληλοι . Αυτή η νοοτροπία είναι που κάνει τη διαφορά. Γι’ αυτό και μια μικρή δημοτική αστυνομία, σε μια πόλη 25.000 κατοίκων με περίπου (όπως υπολογίζουμε), 10.000 ζώα συντροφιάς, καταφέρνει να σταθεί σε ένα πολύ δύσκολο κοινωνικό οικονομικό περιβάλλον.
Το βλέμμα της μάνας
«Η πρώτη μου υπόθεση – μας αφηγείται ο κ. Γαϊτανάκης -είναι κάτι που, πραγματικά, δεν θα ξεχάσω ποτέ. Ήταν καλοκαίρι του 2011. Είχα κατέβει σε μια χαράδρα και βρήκα μια σκυλίτσα τραυματισμένη, να φυλάει τα τέσσερα κουταβάκια της. Τότε με κοίταξε με ένα συγκλονιστικό βλέμμα, το βλέμμα της μάνας .Ένα βλέμμα που σε καθιστά «ηθικά υπόχρεο», το περιβόητο «animal gaze». Από τότε κατάλαβα ότι η προστασία των ζώων δεν είναι απλώς μια ευαισθησία. Είναι ένα χρέος απέναντι στην ίδια τη ζωή. Η ενασχόλησή μας με τα ζώα ξεκίνησε από τουριστικές καταγγελίες. Όταν ο νομός σου δέχεται κατά μέσο όρο 700.000 τουρίστες ετησίως, είναι αναπόφευκτο: ξένοι επισκέπτες, από χώρες όπου η φιλοζωία θεωρείται αυτονόητη, μάς πίεσαν θα έλεγα να δράσουμε άμεσα και με επαγγελματισμό. Έπρεπε να ανταποκριθούμε, γιατί διακυβευόταν τόσο η αξιοπιστία της πόλης μας όσο και ο σεβασμός προς ένα επισκέπτη που ήρθε από την άλλη άκρη του κόσμου».
Το «κενό εφαρμογής»
ΕΡ: Ο νέος νόμος για τα ζώα συντροφιάς έχει περιορίσει την εγκληματικότητα σε βάρος των απροστάτευτων αυτών πλασμάτων;
ΑΠ: Αρχικά, ο Νόμος 4830/2021, το πλαίσιο «Άργος», συνιστά κατά την προσωπική μου άποψη αδιαμφισβήτητα ένα από τα πιο προοδευτικά νομοθετήματα στην Ευρώπη. Το Υπουργείο Εσωτερικών, μέσω της Ειδικής Γραμματείας, εισήγαγε κρίσιμες καινοτομίες. Θεσμικά, το πλαίσιο είναι σχεδόν άρτιο. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα ενός νόμου κρίνεται στην εφαρμογή του. Και εδώ εντοπίζεται ένα βαθύ «κενό εφαρμογής» (implementation gap). Ένας νόμος δεν μετασχηματίζει από μόνος του κοινωνικές δομές και νοοτροπίες που αντιστέκονται στην αλλαγή. Ο νόμος δεν έχει περιορίσει ουσιαστικά την εγκληματικότητα σε εθνικό επίπεδο, ακριβώς επειδή οι φορείς εφαρμογής του βρίσκονται σε σύγκρουση ή αδράνεια: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση (ΟΤΑ), ο κύριος βραχίονας υλοποίησης, αντιμετωπίζει την αρμοδιότητα αυτή ως «πολιτικά ζημιογόνα». Σε μικρές κοινωνίες, η επιβολή προστίμων και η σύγκρουση με δημότες έρχεται σε αντίθεση με τις εδραιωμένες πελατειακές λογικές. Έρευνες (όπως η πανελλήνια σε 100 Δήμους) και η Έκθεση 3/2023 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποδεικνύουν την ανεπαρκή διοικητική ικανότητα των περισσότερων Δήμων: έλλειψη σχεδιασμού, ανύπαρκτες υποδομές (μόλις 35% διαθέτει καταφύγιο, 14% συνεργείο περισυλλογής) και πρακτικά ανύπαρκτη επιβολή κυρώσεων (79% των Δήμων μηδέν πρόστιμα το 2022).
Το «πάρεργο»
Η Ελληνική Αστυνομία, -συνεχίζει ο κ. Γαϊτανάκης -αν και πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι έχει κάνει τεράστια άλματα προόδου, αυξάνοντας τους ελέγχους και τις διώξεις, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την προστασία των ζώων ως πάρεργο. Η ιεράρχηση άλλων, σοβαρότερων εγκλημάτων είναι λογική, αλλά η ελλιπής εξειδίκευση περιορίζει την αποτελεσματικότητα στην πρόληψη της ανεύθυνης ιδιοκτησίας. Ο Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος (ΠΚΣ) εξέφρασε κάθετες αντιρρήσεις σε βασικούς πυλώνες του νόμου. Θεώρησε την οριζόντια υποχρεωτική στείρωση ιατρικά αδόκιμη και την τράπεζα DNA πρακτικά ανεφάρμοστη. Αυτή η θεσμική αντίσταση από τον επιστημονικό κλάδο δημιούργησε περαιτέρω εμπόδια. Οι Φιλοζωικές Οργανώσεις και οι εθελοντές, αν και αποτελούν τους πραγματικούς ήρωες που καλύπτουν την κρατική ανεπάρκεια, συχνά δρουν χωρίς κεντρικό συντονισμό και με εσωτερικές διαφωνίες, με αποτέλεσμα οι προσπάθειες να κατακερματίζονται. Την ίδια στιγμή, ο ανώνυμος φιλόζωος πολίτης είναι αυτός που «ματώνει» καθημερινά, ψυχικά και οικονομικά. Ομάδες Πίεσης, όπως οι κυνηγοί ή οι κτηνοτρόφοι, συχνά αντιστέκονται σθεναρά σε μέτρα όπως η στείρωση, καθώς η αντίληψη του ζώου ως «εργαλείο» παραμένει ισχυρή στην περιφέρεια, ασκώντας πολιτική πίεση στις τοπικές αρχές να μην εφαρμόσουν τον νόμο.
«Εξοικείωση με την ασχήμια»
ΕΡ: Έχει αλλάξει η νοοτροπία μας ως προς την ευζωία των ζώων;
ΑΠ: Εδώ η απάντηση είναι ναι, αλλά με βασανιστικά αργούς ρυθμούς. Η πρόοδος είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά ημιτελής. Θετικές Αλλαγές: Έχουμε την πρόοδο στη νομοθεσία, την αυξημένη ευαισθητοποίηση μέσω των social media, την πίεση των ΜΚΟ και μια σαφή αλλαγή στις νεότερες γενιές. Περιορισμοί: Η αλλαγή παραμένει επιφανειακή και αντιδραστική. Οι γεωγραφικές ανισότητες (πόλη vs. επαρχία) είναι τεράστιες. Οι θεσμοί υστερούν. Και εδώ εμφανίζεται ένας νέος παίκτης: ο τουρίστας, από χώρες με εμπεδωμένη φιλοζωική κουλτούρα. Η διαχρονική παρουσία της παθητικής κακοποίησης έχει κάνει το βλέμμα μας να «εξοικειωθεί με την ασχήμια». Δεν μας σοκάρει πια. Έρχεται ο ξένος επισκέπτης, σοκάρεται και μας υπενθυμίζει ότι αυτό που βλέπουμε δεν είναι φυσιολογικό.
Πενιχρή αξιοποίηση πόρων
ΕΡ: Η Πολιτεία διαθέτει ικανά κονδύλια στους δήμους για δράσεις που αφορούν στα ζώα; Απορροφώνται αυτά για τους σκοπούς για τους οποίους δίνονται; Συνεχώς έρχονται στη δημοσιότητα απαράδεκτα περιστατικά μαζικών κακοποιήσεων ζώων σε δημοτικά καταφύγια που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις.
AΠ: Η ερώτησή σας θίγει ένα από τα βασικά προβλήματα στη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς: τη σχέση μεταξύ διαθέσιμων πόρων και πραγματικών αποτελεσμάτων. Ας δούμε την κατάσταση αναλυτικά. Είναι αδιαμφισβήτητο, όπως επιβεβαίωσε και ο Ειδικός Γραμματέας κ. Νικόλαος Χρυσάκης, ότι η Πολιτεία διέθεσε πρωτοφανή κονδύλια τα τελευταία χρόνια, αναγνωρίζοντας την ανάγκη στήριξης των Δήμων. Συγκεκριμένα: Πρόγραμμα «Φιλόδημος ΙΙ»: Δύο προσκλήσεις (2019 & 2021) διέθεσαν συνολικά 83 εκατομμύρια ευρώ αποκλειστικά για την κατασκευή, επισκευή και εξοπλισμό καταφυγίων αδέσποτων ζώων.Επιχορήγηση 2024: Διατέθηκαν 15 εκατομμύρια ευρώ ειδικά για επιδότηση στειρώσεων (80€/σκύλο, 50€/γάτα) και σημάνσεων (20€/ζώο). Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ): Τα έτη 2020, 2022, 2023 και 2025 διατέθηκαν συνολικά 16,5 εκατομμύρια ευρώ για δράσεις διαχείρισης. Νέα Χρηματοδότηση για το 2025: Αποφασίστηκε εκ νέου χρηματοδότηση για στειρώσεις/σημάνσεις έως 1/12/2025. Συνολικά, μιλάμε για ποσά που ξεπερνούν κατά πολύ τα 110 εκατομμύρια ευρώ, στοχευμένα στη βελτίωση της κατάστασης.
Τι φταίει
Η βούληση της κεντρικής διοίκησης να παράσχει χρηματοδοτικά εργαλεία είναι σαφής, υπάρχει, υποστηρίζει ο κ. Γαϊτανάκης, και συνεχίζει: Οι Δήμοι αντιτείνουν ότι: Τα κονδύλια δεν επαρκούν για το τεράστιο λειτουργικό κόστος (προσωπικό, τροφές, κτηνίατροι). Υπάρχουν αντικειμενικά θεσμικά και γραφειοκρατικά εμπόδια (έλλειψη προσωπικού, πολεοδομικά προβλήματα) που δυσχεραίνουν την απορρόφηση. Το πλαίσιο ποινικών ευθυνών των αιρετών είναι άδικο και απαιτεί αλλαγή. Αυτές οι θέσεις αναδεικνύουν το βαθύ χάσμα μεταξύ της Κεντρικής Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εδώ ακριβώς όμως εντοπίζεται και η θεσμική παθογένεια. Παρά τη διάθεση αυτών των σημαντικών πόρων, η απορρόφησή τους από τους Δήμους είναι δραματικά χαμηλή. Τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Χρυσάκης για το πρόγραμμα των 15 εκατομμυρίων του 2024 είναι αποκαλυπτικά: 10 μήνες μετά την έναρξη: Μόνο 70 από τους 332 Δήμους (περίπου 21%) είχαν υποβάλει αίτημα ένταξης. Δεσμεύτηκαν μόλις 878 χιλιάδες ευρώ από τα 15 εκατομμύρια διαθέσιμα (6%!).Αυτή η εικόνα επιβεβαιώνει πλήρως τα ευρήματα της Έκθεσης 3/2023 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που μιλούσε για πενιχρή αξιοποίηση των πόρων του «Φιλόδημος ΙΙ» και τεράστιες καθυστερήσεις. Γιατί όμως υπάρχει αυτή η αποτυχία; Η εξήγηση βρίσκεται στις θεσμικές παθογένειες της Δημόσιας Διοίκησης, όπως τις αναλύουν η Θεσμική Θεωρία (Institutional Theory) και η Θεωρία της Γραφειοκρατίας του Δρόμου (Street-Level Bureaucracy Theory): Η αυτοδιοίκηση αποτελεί τον βασικό πυλώνα εφαρμογής του Ν. 4830/2021, όμως στην πράξη λειτουργεί με σοβαρούς περιορισμούς. Οι περισσότεροι Δήμοι είναι υποστελεχωμένοι, χωρίς επαρκές εξειδικευμένο προσωπικό και χωρίς επιχειρησιακό σχεδιασμό. Οι υπηρεσίες τους κινούνται υπό ασφυκτική πίεση και με συνεχή πολιτική «καθοδήγηση» από τους αιρετούς, οι οποίοι δίνουν προτεραιότητα σε δράσεις που δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά και σε δράσεις που τους αποφέρουν άμεσο κοινωνικό ή εκλογικό όφελος. Αντίθετα, αρμοδιότητες που δεν είναι «δημοφιλείς» όπως η προστασία και διαχείριση των αδέσποτων ζώων συχνά παραμερίζονται σιωπηρά. Δεν απορρίπτονται ευθέως, αλλά αφήνονται να χαθούν μέσα στις καθυστερήσεις, τις επιτροπές, ή τις ατέρμονες εγκρίσεις. Οι προσχηματικές αναφορές σε «γραφειοκρατικά εμπόδια» ή «έλλειψη κονδυλίων» λειτουργούν ξεκάθαρα ως μηχανισμοί αποφυγής. Αυτή η πρακτική έχει περιγραφεί στη βιβλιογραφία της Δημόσιας Διοίκησης ως «διοικητική αδράνεια λόγω πολιτικού κόστους». Όταν ένα ζήτημα προκαλεί κοινωνικές εντάσεις και δεν προσφέρει χειροπιαστά οφέλη, ο μηχανισμός τείνει να το αφήνει να εκφυλιστεί. Η διαχείριση των ζώων συντροφιάς είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: απαιτεί συντονισμό, διαφάνεια, αποφασιστικότητα και συνέχεια στοιχεία που σπάνια ευδοκιμούν σε ένα περιβάλλον εναλλασσόμενων προτεραιοτήτων και πελατειακών σχέσεων.
Τα καταφύγια της ντροπής
Όπως επισημαίνει ο κ. Γαϊτανάκης «το άμεσο, ορατό αποτέλεσμα αυτής της αποτυχίας στην απορρόφηση και της γενικότερης διοικητικής παράλυσης είναι η απαράδεκτη κατάσταση που συχνά επικρατεί στα δημοτικά καταφύγια. Οι εικόνες ντροπής δεν είναι απλά ατυχείς στιγμές. Είναι η απόδειξη της συστημικής αδυναμίας να αξιοποιηθούν οι πόροι για τη δημιουργία και λειτουργία αξιοπρεπών υποδομών. Όπως ορθά επισημαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, οι συνθήκες συχνά «απέχουν πολύ από όσα η τήρηση των κανόνων ευζωίας των ζώων επιβάλλει». Συμπερασματικά φαίνεται ότι το κράτος έχει διαθέσει σημαντικούς πόρους. Η δραματικά χαμηλή απορρόφηση, όμως, καταδεικνύει ότι το πρόβλημα εδράζεται κυρίως στην παθολογική αδυναμία και, σε πολλές περιπτώσεις, στην έλλειψη πολιτικής βούλησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να ιεραρχήσει και να διαχειριστεί αποτελεσματικά αυτό το ζήτημα.
ΕΡ: Υπάρχει λύση ;
ΑΠ: Ως λύση προτείνεται ακράδαντα η θέσπιση, με νόμο, ενός Εθνικού Διοικητικού Δείκτη Ευζωίας Ζώων (Animal Welfare Score) για κάθε Δήμο της χώρας. Ο δείκτης αυτός θα υπολογίζεται ετησίως από έναν ανεξάρτητο φορέα (π.χ. υπό την εποπτεία του Συνηγόρου του Πολίτη ή μιας νέας Αρχής) βάσει συγκεκριμένων, μετρήσιμων KPIs (ποσοστό σημανσμένων δεσποζόμενων στην περιοχή, αριθμός στειρώσεων αδέσποτων ανά 1000 κατοίκους, χρόνος ανταπόκρισης σε περιστατικά, συνθήκες στα καταφύγια, αριθμός επιβεβαιωμένων περιστατικών κακοποίησης, υιοθεσίες κ.λπ.). Η βαθμολογία κάθε Δήμου θα είναι δημόσια και θα συνδέεται άμεσα και δεσμευτικά με την ετήσια κρατική χρηματοδότηση (π.χ. ποσοστό των ΚΑΠ). Δήμοι με σταθερά χαμηλή βαθμολογία θα υφίστανται προοδευτικά αυξανόμενες περικοπές και ενδεχομένως διοικητικές κυρώσεις ή επιβολή προγραμμάτων εξυγίανσης υπό κεντρική εποπτεία.
ΕΡ: Από την πείρα σας που πιστεύετε ότι υστερούμε σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες στο θέμα της προστασίας των ζώων;
ΑΠ: Η εμπειρία μας επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα υστερεί σημαντικά σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην ουσιαστική προστασία των ζώων συντροφιάς. Σίγουρα υπάρχει βελτίωσή αλλά το πρόβλημα παραμένει βαθιά θεσμικό, συστημικό θα έλεγα. Βόρειες Χώρες, όπως η Ολλανδία, η Γερμανία και η Σουηδία έχουν σχεδόν εξαλείψει τα αδέσποτα σκυλιά με ολοκληρωμένα, πολυεπίπεδα συστήματα, όπως : Πρόληψη στην Πηγή: Μαζικά προγράμματα στείρωσης (π.χ., CNVR στην Ολλανδία), υποχρεωτική σήμανση και καταγραφή, αυστηροί κανόνες για εκτροφή και πώληση (π.χ., υψηλοί φόροι αγοράς στην Ολλανδία, απαγόρευση πώλησης σε pet shops στην Ισπανία/Πορτογαλία). Αυστηρή Νομοθεσία Ευζωίας: Νόμοι που αναγνωρίζουν τα ζώα ως αισθανόμενα όντα (Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία), θέτουν υψηλά πρότυπα φροντίδας (Σουηδία: όχι μόνα 6 ώρες, 3 βόλτες/ημέρα) και περιορίζουν δραστικά την ευθανασία υγιών ζώων (Γερμανία, Ολλανδία, Ιταλία, Ισπανία). Η προστασία των ζώων απαιτεί εξειδίκευση: Για παράδειγμα, στην Ολλανδία (Dierenpolitie): Μονάδα της εθνικής αστυνομίας, ειδικά εκπαιδευμένοι αστυνομικοί, γραμμή 144, πλήρεις εξουσίες. Συνεργάζεται με επιθεωρητές (NISD).Στην Ισπανία (SEPRONA – Guardia Civil): Από το 1988, 1.800 πράκτορες, ευρείες περιβαλλοντικές αρμοδιότητες, διπλή φύση (διοικητική/ποινική), προηγμένες τεχνικές. Στη Γερμανία (Tierpolizei / Veterinäramt): Σε επίπεδο κρατιδίων, κυρίως διοικητική επιβολή από Κτηνιατρικές Αρχές, με την αστυνομία σε ποινικές υποθέσεις. Επίσης, Ηνωμένο Βασίλειο (RSPCA Inspectorate): Ιδιωτική ΜΚΟ με de facto εξουσίες έρευνας και ιδιωτικής δίωξης. Χειρίζεται ~160.000 καταγγελίες ετησίως με υψηλή επιτυχία. Στις επιτυχημένες χώρες, υπάρχει διάχυτη κουλτούρα υπεύθυνης ιδιοκτησίας, ενισχυμένη από παιδεία και αυστηρή επιβολή. Παρατηρείται λειτουργική συνεργασία κράτους, δήμων και ΜΚΟ (π.χ. Μοντέλο ΗΒ/Ιρλανδίας).
Η Ελληνική Πραγματικότητα
Παρά τον προοδευτικό Ν. 4830/2021, βρισκόμαστε – επισημαίνει ο κ. Γαϊτανάκης -στο στάδιο της αποσπασματικότητας και του τεράστιου χάσματος εφαρμογής (implementation gap). Μοιάζουμε με χώρες όπως η Ιταλία (καλοί νόμοι, αλλά αδιέξοδα λόγω έλλειψης πόρων για στειρώσεις) ή χώρες των Βαλκανίων που τώρα ξεκινούν (συχνά με βοήθεια ΜΚΟ). Η Ελλάδα νομοθετεί προοδευτικά, αλλά αποτυγχάνει στην εφαρμογή.Βασιζόμαστε κυρίως στη γενική αστυνομία,για την οποία το θέμα παραμένει δευτερεύον. Η πιλοτική Αστυνομία Ζώων στην Κρήτη είναι θετικό βήμα. Το παράδειγμα της Δημοτικής Αστυνομίας Ιεράπετρας (καλύτερη στην Ελλάδα 2025), με εκατοντάδες περιστατικά, πρόστιμα και διασώσεις το 2024, δείχνει τι μπορεί να επιτευχθεί με εξειδίκευση και αφοσίωση τοπικά, αλλά παραμένει η εξαίρεση. Στην Ελλάδα παλεύουμε με την αντίληψη του ζώου ως αντικείμενο, την έλλειψη παιδείας και τις συχνά συγκρουσιακές σχέσεις Δήμων και φιλοζωικών.
Το Μέλλον
Η Ευρώπη προχωρά, καταλήγει ο κ. Γαϊτανάκης. Ο νέος Κανονισμός της ΕΕ (Ιούνιος 2025) θέτει υψηλότερα, κοινά πρότυπα για όλους: υποχρεωτική καταγραφή σε ευρωπαϊκή βάση, απαγόρευση πώλησης σε pet shops, αυστηροί κανόνες για εκτροφείς, απαγόρευση ευθανασίας ως μέθοδος ελέγχου. Η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να μένει πίσω. Προσωπική μου άποψη είναι ότι παρόλη την εμφανή βελτίωση, η απουσία ενός ολοκληρωμένου, λειτουργικού συστήματος που να συνδυάζει πρόληψη, αυστηρή και εξειδικευμένη επιβολή του νόμου, θεσμική ευθύνη και κοινωνική παιδεία είναι εμφανή. Δεν χρειαζόμαστε απλώς ένα καλό νόμο, χρειαζόμαστε μηχανισμό που να τον εφαρμόζει μια ευρύτερη κουλτούρα που να τους υποστηρίζει. Αυτό ακριβώς που καταφέραμε να κάνουμε, σε τοπικό επίπεδο, στη Δημοτική Αστυνομία Ιεράπετρας, αποδεικνύει ότι η αλλαγή είναι εφικτή, εφαρμόζοντας τον νόμο με συνέπεια, επενδύοντας στην εκπαίδευση και χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης με την κοινωνία, βάλαμε απλώς το θέμα της ουσιαστικής προστασίας των ζώων στην ατζέντα.
