Ένα εξαιρετικά αναπάντεχο αλλά καινοτόμο σχέδιο διατήρησης της άγριας ζωής βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στη Χαβάη. Αρχικά, η είδηση ότι οι επιστήμονες απελευθερώνουν ένα εκατομμύριο κουνούπια κάθε εβδομάδα μπορεί να προκαλεί πανικό, ωστόσο η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Αυτά τα έντομα είναι όλα αρσενικά, έχουν εκτραφεί σε εργαστήριο, δεν τσιμπούν και αποτελούν τη μοναδική ελπίδα σωτηρίας για ορισμένα από τα πιο όμορφα πουλιά του πλανήτη.
Η θανάσιμη απειλή για τα honeycreepers
Η αποστολή των ειδικών επικεντρώνεται στη διάσωση των honeycreepers, των μικρών και πολύχρωμων ωδικών πτηνών της Χαβάης. Συγκεκριμένα, από τα περισσότερα από 50 είδη που υπήρχαν κάποτε στο νησί, σήμερα έχουν απομείνει μόλις 17, με μερικά από αυτά να αριθμούν λιγότερα από 100 άτομα στην άγρια φύση.
Ο ένοχος για αυτή την οικολογική καταστροφή είναι η ελονοσία των πτηνών. Η νόσος μεταφέρεται από χωροκατακτητικά κουνούπια που έφτασαν στο νησί με φαλαινοθηρικά πλοία γύρω στο 1826. Τα πουλιά δεν είχαν φυσική ανοσία, με αποτέλεσμα να εξολοθρεύονται μαζικά. Για γενιές, τα honeycreepers κατάφερναν να επιβιώσουν καταφεύγοντας στα δροσερά δάση μεγάλου υψομέτρου. Εντούτοις, η κλιματική αλλαγή αύξησε τη θερμοκρασία και πλέον έκλεισε ακόμη και αυτή την οδό διαφυγής.
Πώς λειτουργεί η «αντισύλληψη της φύσης»
Επομένως, οι επιστήμονες αναγκάστηκαν να εφαρμόσουν ένα σχέδιο που βασίζεται σε δεκαετίες παγκόσμιας έρευνας: πλημμυρίζουν τα δάση με στείρα αρσενικά κουνούπια. Τα συγκεκριμένα έντομα φέρουν ένα φυσικό βακτήριο που ονομάζεται Wolbachia. Όταν ζευγαρώνουν με άγρια θηλυκά, τα αυγά απλά δεν εκκολάπτονται, εφαρμόζοντας στην πράξη μια μεγάλης κλίμακας αντισύλληψη της φύσης.
Οι επιστήμονες απελευθερώνουν τεράστιους αριθμούς, επιδιώκοντας μια αναλογία 10:1 έναντι των άγριων αρσενικών, ώστε τα θηλυκά να μην έχουν σχεδόν καμία πιθανότητα να ζευγαρώσουν με «φυσιολογικό» κουνούπι. Με αυτόν τον τρόπο, ο πληθυσμός των κουνουπιών-φορέων μειώνεται σταθερά.
Drones στην υπηρεσία του περιβάλλοντος
Η επιχείρηση υλοποιείται με τη χρήση προηγμένης τεχνολογίας. Τα έντομα ρίχνονται δύο φορές την εβδομάδα πάνω από απομακρυσμένα δάση στο Μάουι και το Καουάι μέσα σε μικρές βιοδιασπώμενες κάψουλες, οι οποίες περιέχουν περίπου 1.000 κουνούπια η καθεμία. Επιπλέον, ενώ αρχικά η ρίψη γινόταν μόνο από ελικόπτερα, από τον Απρίλιο του 2025 επιστρατεύτηκαν εξειδικευμένα drones. Αυτή είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που χρησιμοποιούνται drones για τέτοιο σκοπό.
Συνολικά, περισσότερα από 40 εκατομμύρια κουνούπια έχουν απελευθερωθεί από τον Νοέμβριο του 2023. Πρόκειται για την τελευταία γραμμή άμυνας για αυτά τα μοναδικά πουλιά. Επίσης, εάν το πρόγραμμα στεφθεί με απόλυτη επιτυχία, θα μπορούσε να αποτελέσει το παγκόσμιο μοντέλο για τη διάσωση απειλούμενων ειδών από μεταδοτικές ασθένειες σε όλο τον κόσμο.
