Στις 4 Οκτωβρίου κάθε χρόνου, σε πολλές χώρες του κόσμου, καθολικές εκκλησίες και φιλοζωικές οργανώσεις γιορτάζουν την Ημέρα των Ζώων. Αλλά γνωρίζατε ότι αυτή η ημερομηνία δεν είναι τυχαία; Είναι αφιερωμένη σε έναν άνθρωπο που άφησε ανεξίτηλο σημάδι στην ιστορία: τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης, τον προστάτη των ζώων, της φύσης και της οικολογίας.
Ο άνθρωπος που αγάπησε κάθε πλάσμα της Δημιουργίας
Γεννημένος το 1182 στην πλούσια οικογένεια ενός εμπόρου υφασμάτων, ο Φραγκίσκος Βερναρδόνε θα μπορούσε να έχει μια ζωή αφθονίας και πολυτέλειας. Όμως, μια βαθιά πνευματική μεταμόρφωση τον οδήγησε να εγκαταλείψει όλα τα υλικά αγαθά και να αφοσιωθεί σε μια ζωή απλότητας, φτώχειας και αγάπης προς κάθε πλάσμα της Δημιουργίας. Ο Φραγκίσκος δεν απλώς “αγαπούσε” τα ζώα – τα αναγνώριζε ως αδέλφια του. Στις προσευχές του, αποκαλούσε τον ήλιο “αδελφό”, τη σελήνη “αδελφή”, και το νερό “αδερφή”. Αυτή η αίσθηση αδελφοσύνης εκτεινόταν και στα ζώα, που τα αποκαλούσε “αδέλφια” και “αδελφές”.
Οι θρυλικές αφηγήσεις της σχέσης του με τα ζώα
Οι βιογράφοι του Αγίου Φραγκίσκου περιγράφουν αμέτρητες περιπτώσεις όπου τα ζώα έδειχναν ασυνήθιστη εμπιστοσύνη και υπακοή προς αυτόν. Η πιο γνωστή ιστορία είναι αυτή με τον λύκο της Γκουμπίο: Σύμφωνα με τον θρύλο, ένας τρομερός λύκος τρομοκρατούσε την πόλη Γκουμπίο, επιτίθονταν σε ανθρώπους και ζώα. Ο Φραγκίσκος, αντί να τον φοβηθεί, πλησίασε το ζώο και του μίλησε με τρυφερότητα: “Έλα εδώ, αδελφέ λύκε. Στο όνομα του Χριστού, σου διατάζω να μην βλάπτεις κανέναν”. Ο λύκος, σαν να τον κατανοούσε, υποχώρησε και έγινε πράος, ενώ οι κάτοικοι της πόλης τον τάιζαν μέχρι το τέλος της ζωής του. Άλλες ιστορίες μιλούν για πουλιά που άκουγαν το κήρυγμά του, για ένα λαγό που δεν ήθελε να εγκαταλείψει την αγκαλιά του, και για ένα άγριο αρνί που το συνόδευε στην εκκλησία.
Γιατί έγινε προστάτης των ζώων
Η σχέση του Αγίου Φραγκίσκου με τη φύση δεν ήταν απλώς συναισθηματική. Πίσω από αυτή κρύβονταν μια βαθιά θεολογική και φιλοσοφική αντίληψη: ότι όλη η Δημιουργία είναι μια μεγάλη οικογένεια, όπου κάθε πλάσμα αντικατοπτρίζει τη δόξα του Δημιουργού.Στο γνωστό «Ύμνο του Ήλιου» ή «Καντίκιο μας Δημιουργίας», που έγραψε towards το τέλος μας ζωής του, ο Φραγκίσκος δοξάζει τον Θεό μέσα από τα στοιχεία μας φύσης: τον ήλιο, τη σελήνη, το νερό, τη φωτιά και τη γη. Αυτή η οπτική ήταν επαναστατική για την εποχή του.
Η σημασία του στην εποχή μας
Σήμερα, που η προστασία του περιβάλλοντος και των ζώων έχει γίνει πιο κρίσιμη από ποτέ, το μήνυμα του Αγίου Φραγκίσκου παραμένει εξίσου επίκαιρο. Ο Πάπας Φραγκίσκος, επιλέγοντας αυτό ακριβώς το όνομα, ήθελε να τονίσει την ανάγκη προστασίας της Δημιουργίας και φροντίδας για τους φτωχούς. Ο Άγιος Φραγκίσκος δεν μας διδάσκει απλώς να “είμαστε καλοί με τα ζώα”. Μας προσκαλεί να αναγνωρίσουμε την εγγενή αξία κάθε πλάσματος, να ζήσουμε με σεβασμό προς τη φύση και να αναζητήσουμε την αρμονία σε όλη τη Δημιουργία. Ίσως χρειαζόμαστε τώρα, περισσότερο από ποτέ, το πνεύμα αυτού του ασκητή από την Ασίζη, που με την απλή του ζωή και την αμέριστη αγάπη του για κάθε πλάσμα, μας θυμίζει ότι όλα στη φύση είναι διασυνδεδεμένα και ότι η πραγματική πνευματικότητα περνάει αναγκαίως από το σεβασμό προς το σπίτι που μας φιλοξενεί: τη Γη και όλους τους κατοίκους της. Η επόμενη φορά που θα χαϊδέψετε το σκύλο ή τη γάτα σας, ή θα θαυμάσετε το κελάηδημα ενός πουλιού, θυμηθείτε τον Άγιο Φραγκίσκο – τον άνθρωπο που βρήκε το θείο ακόμα και στα πιο απλά πλάσματα της φύσης.
