Ο Νίκος Καζαντζάκης, δεν χρειάζεται συστάσεις για το έργο του. Πόσοι όμως γνωρίζουν για τη λατρεία του για τις γάτες; Και μάλιστα ότι για πολλά χρόνια έγραφε τα αριστουργήματα του παρέα με μια γάτα; Κι όμως μια γάτα υπήρξε μεγάλο κεφάλαιο στη ζωή του παγκοσμίου φήμης συγγραφέα της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
Η «Σμιθίτσα»
Από το 1931 και για περίπου 14 χρόνια ο σπουδαίος συγγραφέας έμενε στην Αίγινα παρέα με μια γάτα. Την περίφημη Σμιθίτσα. Το όνομα της προερχόταν από μια λατρευτική μορφή του θεού Απόλλωνα που αποκαλούνταν ο Απόλλων ο Σμινθεύς . Λατρευόταν ως προστάτης ενάντια στους ποντικούς που έπλητταν τις καλλιέργειες. Η επίκληση “Σμινθεύς” προέρχεται από τη λέξη “σμίνθος”, που σημαίνει ποντικός. Η Σμιθίτσα, λοιπόν, είχε κλέψει την καρδιά του Νίκου Καζαντζάκη που έγραφε ατελείωτες ώρες έχοντας την στο πλευρό του.
Ντοκουμέντα αγάπης
Και όχι μόνο αυτό. Σε επιστολές του Νίκου Καζαντζάκη προς τη γυναίκα του Ελένη, υπάρχουν μακροσκελείς αναφορές για τη ζωή του με τη Σμιθίτσα. Ενδεικτικά, σε επιστολή του τον Μάρτιο του 1943 , με αυτή την απίστευτα ζωντανή και ποιητική γραφή του, περιέγραφε.: «…αν δεν ερχόταν ξημερώματα η Σμιθίτσα να με ξυπνήσει, δε θα ξυπνούσα. Έρχεται ρονρονίζοντας και παίρνει το τελευταίο της γλυκοΰπνι στο κρεβάτι μου. Πάλι καλά. Αληθινά Σας λέω, κατάντησε να’χει ανθρώπινη έκφραση και ξύπνησε μέσα μου ό,τι γατίσιο έχω κι άρχισα να μιμούμαι το μιαούρισμά της, θυμωμένο, τρυφερό, αναλόγως. φαντάζομαι πως, αν ένας άνθρωπος ζήσει χρόνια στην έρημο μ’ ένα ζώο, η αφομοίωση σιγά-σιγά θα εκδηλωθεί, θα ξεπέφτει ο άνθρωπος, θ’ ανεβαίνει το ζώο κι ύστερα από κάμποσα χρόνια η διαφορά τους θα ’ναι ανεπαίσθητη…».
Τον έσωσε
Από άλλη επιστολή όμως, αυτή τη φορά με αποστολέα τη σύζυγο Καζαντζάκη, αποκαλύπτεται κάτι συνταρακτικό. Ότι η περίφημη Σμιθίτσα είχε με τον τρόπο της σώσει τη ζωή του μεγάλου συγγραφέα. Ήταν μέσα στην Κατοχή, το 1943. Ο Καζαντζάκης έγραφε στο γραφείο του, κοντά στη σόμπα. Μαζί του, όπως πάντα, ήταν και η γάτα του. Ξαφνικά όμως η Σμιθίτσα παραπαίει ζαλισμένη και πέφτει κάτω. Την ίδια στιγμή ο συγγραφέας την παίρνει αγκαλιά και βγαίνει στο διάδρομο. Και αμέσως μετά… σκοτάδι. Ξύπνησε το επόμενο πρωί, παγωμένος πάνω στα πλακάκια και επιπλέον με έναν τρομερό πονοκέφαλο. Είχε και ο ίδιος λιποθυμήσει. Η αγαπημένη του γάτα τον είχε σώσει από το μονοξείδιο του άνθρακα του μαγκαλιού.
