Η Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων συνήθως αποτελεί μια αφορμή για ευχολόγια και επετειακές δηλώσεις. Ωστόσο, η Πανελλήνια Ομοσπονδία «Νέμεσις» (Περιβάλλον, Ζώα, αντί Κυνήγι) επέλεξε φέτος να εκδώσει μια ανακοίνωση-καταπέλτη, εστιάζοντας στη σκληρή πραγματικότητα. Βασικός άξονας της παρέμβασής της είναι ότι η διαχείριση των αδέσποτων ζώων στην Ελλάδα δεν πάσχει απλώς σε επίπεδο εφαρμογής, αλλά στηρίζεται σε εντελώς λάθος θεμέλια.
Η πολιτική και θεσμική υπόσταση του προβλήματος
Αρχικά, η ανακοίνωση της Ομοσπονδίας κάνει μια εξαιρετικά εύστοχη παραπομπή στα λόγια της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, Laura Kövesi, σχετικά με τη διαφθορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Εισαγγελέας είχε τονίσει πως το πρωταρχικό κώλυμα δεν είναι η έλλειψη νομικών εργαλείων ή η αδυναμία των διωκτικών αρχών, αλλά η ίδια η πολιτική και θεσμική υπόσταση. Σύμφωνα με τη «Νέμεσις», αυτή ακριβώς η διαπίστωση ταιριάζει απόλυτα και στην ελληνική πραγματικότητα όσον αφορά το ζήτημα των αδέσποτων.
Ειδικότερα, το πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως η έλλειψη ελέγχου ούτε η απουσία ελεγκτικών μηχανισμών. Αντίθετα, το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο και δομικό, καθώς εντοπίζεται στον πυρήνα της ίδιας της νομοθεσίας.
Η πλήρης αποτυχία του Νόμου 4830/2021
Πιο συγκεκριμένα, η Ομοσπονδία στρέφει τα βέλη της στον Νόμο 4830/2021. Όπως υπογραμμίζει χαρακτηριστικά, ο συγκεκριμένος νόμος δεν απέτυχε επειδή δεν εφαρμόζεται στην πράξη, αλλά επειδή είναι εξ αρχής κατασκευασμένος με λάθος λογική.
Επιπλέον, πρόκειται για ένα νομοθέτημα το οποίο:
- Μεταθέτει συνεχώς τις ευθύνες, αντί να υποχρεώνει τους αρμόδιους να τις αναλάβουν.
- Δημιουργεί τεράστια σύγχυση, αντί να θέτει ξεκάθαρες και εφαρμόσιμες υποχρεώσεις.
- Λειτουργεί εντελώς αποσπασματικά, αποφεύγοντας να χτυπήσει τη ρίζα του προβλήματος.
Η επικίνδυνη μετάθεση ευθυνών
Παρόλα αυτά, αντί οι αρμόδιοι να αναγνωρίσουν τις παραπάνω δομικές αστοχίες, παρατηρείται μια συστηματική προσπάθεια αποποίησης ευθυνών. Μάλιστα, διάφοροι πολιτικοί και θεσμικοί παράγοντες επιχειρούν σκόπιμα να παρουσιάσουν ως βασική αιτία της κατάστασης τη δήθεν έλλειψη ελέγχων. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια στρατηγική που στοχεύει στο να διασωθεί ένας αποτυχημένος νόμος και η πολιτική κατεύθυνση που τον διαπερνά.
Βέβαια, η Ομοσπονδία προειδοποιεί πως αυτή η τακτική δεν είναι απλώς λάθος, αλλά άκρως επικίνδυνη. Συνεπώς, όσο η Πολιτεία αρνείται να αγγίξει τη ρίζα του ζητήματος, ο αριθμός των αδέσποτων θα συνεχίσει να αυξάνεται και το πρόβλημα θα αναπαράγεται.
Μονόδρομος η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου
Η αλήθεια είναι μόνο μία: οι έλεγχοι είναι απλώς το εργαλείο, ενώ ο νόμος αποτελεί το θεμέλιο. Όπως επισημαίνεται, όταν το θεμέλιο είναι σαθρό, όλα τα υπόλοιπα είναι καταδικασμένα να καταρρεύσουν. Καμία ενίσχυση ελέγχων δεν πρόκειται να φέρει αποτέλεσμα, αν δεν προηγηθεί ριζική αναθεώρηση του πλαισίου και αλλαγή φιλοσοφίας.
Συμπερασματικά, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νέμεσις απαιτεί:
- Την πλήρη επανεξέταση και ανασύνταξη του νόμου.
- Τη δημιουργία ενός σαφούς, συνεκτικού και πραγματικά εφαρμόσιμου πλαισίου.
- Την ανάληψη ισχυρής πολιτικής βούλησης, μακριά από προσχηματικές δικαιολογίες.
Τέλος, το μήνυμα είναι σαφές: Η κοινωνία έχει κουραστεί από τα άλλοθι και αναζητά ουσιαστικές λύσεις. Και οι λύσεις αυτές πρέπει να ξεκινήσουν από την πηγή του κακού, δηλαδή από τον ίδιο τον νόμο, όσο κι αν κάποιοι αρνούνται να το παραδεχτούν.
