Αιώνες τώρα η προέλευση των οικόσιτων γατών ήταν ασαφής. Ωστός, πρόσφατα ευρήματα συμπλήρωσαν τα κενά και ανέτρεψαν την παραδοσιακή ιστορία. Μεταξύ αυτών, είναι τα πολλαπλά κρανία οικόσιτων γατών που ανακαλύφθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο Xitucheng στην Κίνα.
Το αρχαίο DNA
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Οι αρχαιολόγοι πίστευαν ότι γάτες και άνθρωποι άρχισαν να ζουν μαζί πριν από περίπου 9.500 χρόνια στην Ανατολική Μεσόγειο. Δηλαδή, στις αρχές της νεολιθικής εποχής. Τα παλαιότερα γνωστά λείψανα γάτας στα αρχαιολογικά αρχεία χρονολογούνται από μια ταφή στην Κύπρο από εκείνη την περίοδο. Όμως, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Κιέτι Χάντ στο cnn.com οι οικόσιτες γάτες έχουν πολύ πιο πρόσφατη προέλευση. Ειδικότερα, νέα ανάλυση γενετικών πληροφοριών που ανακτήθηκαν από σκελετικά υπολείμματα γάτας σε αρχαιολογικούς χώρους σε όλη την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία υποδηλώνει ότι: Οι οικόσιτες γάτες που είναι γνωστές σήμερα έχουν πολύ πιο πρόσφατη προέλευση. «Αρχίσαμε να εξετάζουμε τα οστά που αποδίδονται σε κατοικίδιες γάτες που χρονολογούνται από 10.000 χρόνια πριν. Και να ανακαλύπτουμε ποια έχουν το ίδιο γονιδίωμα με τον σύγχρονο πληθυσμό γατών» , δήλωσε ο Greger Larson, καθηγητής στην σχολή αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στην Αγγλία.
Πριν από 2.000 χρόνια
Επίσης, μια μελέτη με επίκεντρο την Ευρώπη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, εξέτασε 87 αρχαία και σύγχρονα γονιδιώματα γατών. Διαπίστωσε ότι η κατοικίδια γάτα, η οποία έχει την επιστημονική ονομασία «Felis catus», προέρχεται από τη Βόρεια Αφρική. Και όχι από τη Λεβαντίνη. Οι πρόγονοί της ήταν στενά συνδεδεμένοι με την αφρικανική αγριόγατα, ή αλλιώς «Felis lybica». Οι γάτες δημιούργησαν το γονιδιακό απόθεμα της σύγχρονης κατοικίδιας γάτας. Φαίνεται ότι εξαπλώθηκαν σε όλη την Ευρώπη με την άνοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πριν από περίπου 2.000 χρόνια. Τα νέα περιβάλλοντα που εμφανίστηκαν σε αγροτικές κοινότητες όπως η Κίνα σήμαιναν αλλαγή στις σχέσεις με πολλά διαφορετικά ζώα. Συμπεριλαμβανομένων και των αγριόγατων, είπε ο William Taylor, επίκουρος καθηγητής -επιμελητής αρχαιολογίας στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Κολοράντο. Ο William Taylor μελετά την εξημέρωση των ζώων.
Γάτες και αρχαία Αίγυπτος
Οι γάτες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εικονογραφία της αρχαίας Αιγύπτου, σημείωσε ο Jonathan Losos, καθηγητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Washington του Σαιντ Λούις. Το σχόλιο του δημοσιεύθηκε παράλληλα με τη μελέτη του Science. Οι τοίχοι των τάφων απεικονίζουν γάτες ως μέλη της οικογένειας που φορούν κολάρα, σκουλαρίκια και κολιέ. Σε συνδυασμό με αυτό, τρώνε από πιάτα και κάθονται κάτω από καρέκλες. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν η γη των Φαραώ ήταν ο τόπος όπου έλαβε χώρα ολόκληρη η διαδικασία εξημέρωσης. Ή εάν ήταν απλώς το σχολείο τελειοποίησης όπου οι ποντικοκυνηγοί έγιναν σύντροφοι των νοικοκυριών, έγραψε ο Losos.
Έχουμε ακόμα δρόμο
Η μελέτη που επικεντρώθηκε στην Ευρώπη διαπίστωσε ότι οι γάτες σε αρχαιολογικούς χώρους πριν από το 200 π.Χ. ήταν γενετικά αναγνωρίσιμες ως ευρωπαϊκές αγριόγατες. Του του είδους «Felis silvestris», και όχι ως κατοικίδιες γάτες, παρόλο που ο σκελετός τους ήταν σχεδόν ίδιος. Είναι ακόμα πιθανό οι αγριόγατες να ζούσαν μεταξύ των ανθρώπων, σημείωσε ο Losos. Καθώς τα γατάκια των αγριόγατων μπορούν να εξημερωθούν σχετικά εύκολα. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η προσπάθεια να ξεκαθαρίσει η ιστορία των γατών συνεχίζεται. Μάλιστα, ο Losos σημείωσε ότι η έλλειψη αρχαιολογικών δειγμάτων από τη Βόρεια Αφρική και τη νοτιοδυτική Ασία σημαίνει ότι : Η ιστορία της προέλευσης της οικιακής γάτας είναι μακριά από το να είναι πλήρης.
