Στη χώρα, όπου πάνω από 25.000 άτομα έχουν σοβαρή οπτική αναπηρία, έχουμε λιγότερους από 10 πιστοποιημένους εκπαιδευτές σκύλων. Το αποτέλεσμα; Λιγότερα από 40 άτομα χρησιμοποιούν σήμερα τον πολύτιμο για την ποιότητα ζωής τους σκύλο-οδηγό. Η εκπαιδεύτρια σκύλων- σύμβουλος συμπεριφοράς, Φωτεινή Μπενίση, ολοκληρώνει τώρα την εκπαίδευση της και στους σκύλους-οδηγούς. Σε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη της στο news4pet η κ. Μπενίση μας δίνει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τους σκύλους –οδηγούς. Τα «εργαζόμενα ζώα βοήθειας» αλλά και «συντρόφους ζωής».
Ο ρόλος του εκπαιδευτή
Ερ: Τι απαιτείται για να γίνει κάποιος εκπαιδευτής σκύλων-οδηγών;
Απ: Ο ρόλος του εκπαιδευτή σκύλων-οδηγών είναι εξαιρετικά εξειδικευμένος. Απαιτεί γνώσεις, εμπειρία και βαθιά κατανόηση τόσο της συμπεριφοράς των σκύλων όσο και των αναγκών των ανθρώπων με απώλεια όρασης. Οι προϋποθέσεις είναι: Πρώτον, η προϋπηρεσία. Συνήθως απαιτείται προηγούμενη εμπειρία στην εκπαίδευση σκύλων ή/και εθελοντική εργασία σε σχολές σκύλων-οδηγών. Δεύτερον, οι γνώσεις: Συμπεριφοράς σκύλων, ψυχολογίας, κινητικότητας ατόμων με οπτική αναπηρία και δεξιοτήτων καθοδήγησης. Τρίτον, τα προσωπικά χαρακτηριστικά: Υπομονή, ενσυναίσθηση, συνέπεια και αγάπη για τα ζώα και τον άνθρωπο.
Ερ: Πόσοι εκπαιδευτές υπάρχουν στην χώρα μας; Είναι αρκετοί ;
Απ: Σήμερα, στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται λιγότεροι από 10 πιστοποιημένοι εκπαιδευτές σκύλων-οδηγών, Οι περισσότεροι, σε οργανισμούς όπως η «Λάρα- Σχολή σκύλων οδηγών τυφλών». Υπολογίζεται ότι πάνω από 25.000 άτομα στην Ελλάδα έχουν σοβαρή οπτική αναπηρία. Ενώ, λιγότερα από 40 χρησιμοποιούν σήμερα σκύλο-οδηγό. Για να καλυφθούν επαρκώς οι ανάγκες της χώρας, θα απαιτούνταν τουλάχιστον 20–25 εκπαιδευτές .Καθώς, και σταθερή χρηματοδότηση για την εκπαίδευση δεκάδων νέων σκύλων κάθε χρόνο.
Είναι ζήτημα ασφάλειας
ΕΡ:. Πώς γίνεται η εκπαίδευση ενός σκύλου-οδηγού και πόσο σημαντική είναι γα την ασφάλεια του ανθρώπου στον οποίο θα δοθεί;
Απ: Η εκπαίδευση διαρκεί περίπου 18 -20 μήνες και περιλαμβάνει δύο βασικά στάδια. Α: Κοινωνικοποίηση (0–15 μήνες). Ο σκύλος ζει με μια ανάδοχη οικογένεια, μαθαίνοντας να κοινωνικοποιείται, να μάθει άψογα την βασική υπακοή, να αγνοεί περισπασμούς και να αποκτά αυτοπεποίθηση. Β: Εξειδικευμένη εκπαίδευση (15-20 μήνες). Με έμπειρο εκπαιδευτή μαθαίνει: Να καθοδηγεί με ασφάλεια τον χειριστή του. Να αποφεύγει εμπόδια και να σταματά σε διασταυρώσεις ή σκάλες. Να αναγνωρίζει πεζοδρόμια, πόρτες, καθίσματα, περάσματα. Να λαμβάνει έξυπνες αποφάσεις όταν η εντολή του ανθρώπου μπορεί να είναι επικίνδυνη. Η ακρίβεια και η σταθερότητα του σκύλου-οδηγού είναι ζωτικής σημασίας. Από αυτήν εξαρτάται η ασφάλεια και η αυτονομία του ανθρώπου που θα τον χειριστεί.
Υπευθυνότητα
Ερ: Πώς μπορεί να γίνει κάποιος ανάδοχος σκύλου-οδηγού;
Απ: Οι ανάδοχοι είναι οικογένειες ή άτομα που αναλαμβάνουν έναν νεαρό σκύλο (συνήθως 2–15 μηνών) για να του προσφέρουν αγάπη, φροντίδα και κοινωνικοποίηση. Οι προϋποθέσεις είναι : Αγάπη για τα ζώα και υπευθυνότητα. Χρόνος και διάθεση για καθημερινή φροντίδα και εκπαίδευση (με καθοδήγηση από τη σχολή). Συμμετοχή σε περιοδικές αξιολογήσεις. Η σχολή παρέχει όλα τα έξοδα (τροφές, κτηνίατρο, εξοπλισμό). Ο ανάδοχος δεν κρατά τον σκύλο μόνιμα — τον επιστρέφει για την εξειδικευμένη εκπαίδευση όταν ενηλικιωθεί.
Το λευκό μπαστούνι
Ερ: Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να λάβει ένας άνθρωπος χωρίς όραση σκύλο-οδηγό;
Απ: Χρειάζεται να πληροί ορισμένα κριτήρια: Να έχει αναγνωρισμένη οπτική αναπηρία (μερική ή ολική τύφλωση). Να είναι κινητικά ανεξάρτητος και να μπορεί να κινείται με ασφάλεια μόνος του, χρησιμοποιώντας το λευκό μπαστούνι. Να έχει σταθερό τρόπο ζωής (σπίτι, καθημερινές διαδρομές, κοινωνική δραστηριότητα). Να μπορεί να φροντίζει τον σκύλο (διατροφή, βόλτες, κτηνιατρική φροντίδα). Να έχει εσωτερική δέσμευση για συνεχή συνεργασία με τον σκύλο. Η ικανότητα χρήσης του λευκού μπαστουνιού είναι κρίσιμη, γιατί αποδεικνύει ότι ο άνθρωπος έχει ήδη προσανατολισμό και κινητικότητα — προϋπόθεση για να μπορέσει να συνεργαστεί σωστά με τον σκύλο-οδηγό.
Εργαζόμενο ζώο
Ερ: Είναι ζώο συντροφιάς ο σκύλος-οδηγός;
Απ: Δεν είναι απλώς ζώο συντροφιάς. Είναι εργαζόμενο ζώο βοηθείας με ειδική εκπαίδευση και νομική προστασία (Ν. 4830/2021). Έχει δικαίωμα πρόσβασης παντού μαζί με τον χειριστή του. Σε μέσα μεταφοράς, καταστήματα, δημόσιους χώρους κ.λπ. Ωστόσο, παραμένει και σύντροφος ζωής, καθώς η σχέση του με τον άνθρωπό του βασίζεται σε βαθιά εμπιστοσύνη και αλληλοσεβασμό.
