Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) πραγματοποίησε την πρώτη συστηματική καταγραφή δαγκωμάτων από σκύλους στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα της μελέτης για το 2023 αποτελούν μια σημαντική καταγραφή ενός υποτιμημένου ζητήματος δημόσιας υγείας, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά, τη συχνότητα και τους παράγοντες κινδύνου τέτοιων τραυματισμών.
Τα βασικά στατιστικά στοιχεία: Διαστάσεις του φαινομένου
Το 2023, καταγράφηκαν συνολικά 2.820 περιστατικά δαγκώματος σκύλου που απαίτησαν ιατρική φροντίδα σε δημόσια νοσοκομεία και δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας. Αυτό αντιστοιχεί σε 26,9 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους. Η γεωγραφική διακύμανση, ωστόσο, ήταν μεγάλη, με συχνότητα που κυμάνθηκε από 3 έως 73 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους ανά περιφέρεια.
Χρονική κατανομή και σοβαρότητα τραυμάτων
- Εποχικότητα: Τα περισσότερα περιστατικά σημειώθηκαν την άνοιξη και το καλοκαίρι (κορύφωση τον Απρίλιο), ενώ τα λιγότερα τον Οκτώβριο.
- Φύση των τραυμάτων: Το 51% των τραυμάτων εντοπίστηκε στα κάτω άκρα, ενώ το 63% των περιστατικών αφορούσε ένα μόνο δάγκωμα. Αιμορραγία παρατηρήθηκε στο 75% των περιστατικών.
- Σοβαρότητα: Η πλειοψηφία των τραυματιών είχε ήπια κλινική εικόνα, ωστόσο, 9% υπέστησαν σοβαρότερους τραυματισμούς και 5% χρειάστηκε νοσηλεία.
Ηλικιακά στοιχεία θυμάτων: Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;
Η μελέτη του ΕΟΔΥ αποκάλυψε σημαντικές διαφορές ανά ηλικιακή ομάδα:
- Υψηλότερος κίνδυνος: Η ηλικιακή ομάδα 60-69 ετών είχε τη μεγαλύτερη συχνότητα (29 περιστατικά ανά 100.000).
- Χαμηλότερος κίνδυνος: Τα παιδιά 1-9 ετών είχαν τη μικρότερη συχνότητα (11/100.000).
- Κριτική διαφορά στον τόπο του τραύματος: Παρά τη χαμηλότερη συχνότητα, τα παιδιά 1-9 ετών εμφάνιζαν συχνότερα τραύματα στην κεφαλή και τον τράχηλο, που θεωρούνται πιο επικίνδυνα.
Αδέσποτοι vs Κατοικίδιοι Σκύλοι: Σημαντική διάκριση
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τη σύγκριση μεταξύ αδέσποτων και κατοικίδιων (δεσποζόμενων) σκύλων:
- Σχεδόν ίδια συχνότητα: Τα συμβάντα από αδέσποτους και κατοικίδιους σκύλους είχαν αναλογία 1,04:1.
- Διαφορά σε ηλικία θυμάτων:
- Οι αδέσποτοι σκύλοι προκαλούσαν πιο συχνά τραύματα σε ενήλικες.
- Οι κατοικίδιοι (δεσποζόμενοι) σκύλοι εμπλέκονταν πιο συχνά σε περιστατικά με μικρά παιδιά (1-9 ετών), συχνά με τραύματα στην περιοχή της κεφαλής.
Προβληματισμοί και περιορισμοί της μελέτης
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ο πραγματικός αριθμός των περιστατικών είναι πιθανόν σημαντικά μεγαλύτερος. Αυτό οφείλεται στο ότι:
- Μόνο το 47% των δημόσιων νοσοκομείων και το 36% των δομών πρωτοβάθμιας φροντίδας υποβίβασαν δεδομένα.
- Δεν συμπεριλήφθηκαν περιστατικά που αντιμετωπίστηκαν σε ιδιωτικές κλινικές ή νοσοκομεία.
Αυτό δείχνει ότι τα δαγκώματα σκύλων παραμένουν σημαντικά υπο-αναφερόμενα, υπογραμμίζοντας περαιτέρω την ανάγκη βελτίωσης του συστήματος καταγραφής.
Συμπεράσματα και προτάσεις για πρόληψη
Η μελέτη του ΕΟΔΥ δεν είναι μόνο καταγραφή, αλλά και «καμπανάκι» για ευθύνη και πρόληψη. Τα ευρήματα τονίζουν ότι αυτοί οι τραυματισμοί είναι αποτρεπτέοι.
Ο οργανισμός υπογραμμίζει την ανάγκη:
- Εκπαίδευσης γονέων και παιδιών για την ασφαλή προσέγγιση και διαχείριση σκύλων.
- Αποτροπής της εγκατάλειψης ζώων, που συμβάλλει στο πρόβλημα των αδέσποτων.
- Συνεπή εφαρμογή προγραμμάτων στείρωσης και υιοθεσίας.
- Υπεύθυνης ιδιοκτησίας κατοικίδιων ζώων.
«Με σωστή πληροφόρηση και υπεύθυνη στάση, μπορούμε να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε την πολύτιμη συντροφιά των σκύλων, μειώνοντας τους κινδύνους και ενισχύοντας τη σχέση ανθρώπου-ζώου», καταλήγει η έκθεση του ΕΟΔΥ, προσφέροντας ένα ισορροπημένο μήνυμα μεταξύ ευαισθητοποίησης για τους κινδύνους και αναγνώρισης της αξίας της ανθρώπινης-ζωικής συντροφιάς.
