Η σταδιακή κατάργηση κλουβιών αποτελεί πλέον ξεκάθαρη απαίτηση της πλειονότητας των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως αποκαλύπτουν τα νεότερα στοιχεία μεγάλης έρευνας. Επιπλέον, οι καταναλωτές στην Ελλάδα συντάσσονται απόλυτα με το αίτημα για άμεση βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των παραγωγικών ζώων.
Σύμφωνα με πρόσφατη πανευρωπαϊκή δημοσκόπηση που διεξήγαγε η εταιρεία Savanta σε 25 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συντριπτική πλειονότητα των ερωτηθέντων ζητά να μπει οριστικό τέλος στην εκτροφή ορνίθων σε κλουβιά. Παράλληλα, τα ευρήματα για την χώρα μας δείχνουν ότι η ελληνική κοινωνία επιζητά αποφασιστικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, απορρίπτοντας τις πολυετείς καθυστερήσεις.
Κατάργηση κλουβιών και τα ευρήματα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, το 65% των πολιτών δηλώνει ότι επιθυμεί την πλήρη απομάκρυνση των ορνίθων από τα κλουβιά έως το 2035. Αντίθετα, μόλις το 11% των ερωτηθέντων αποδέχεται μια παράταση της σημερινής κατάστασης έως το 2045 ή αργότερα.
Επιπρόσθετα, αξίζει να σημειωθεί ότι το 36% των Ελλήνων θεωρεί πως αυτή η αλλαγή θα έπρεπε να έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Ωστόσο, η πραγματικότητα στην εγχώρια παραγωγή παραμένει αρκετά διαφορετική. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του αρμόδιου Υπουργείου, μόλις το 25,7% των ορνίθων στην Ελλάδα εκτρέφεται σήμερα σε συστήματα χωρίς κλουβιά.
Αν και ορισμένες μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ, όπως η ΑΒ Βασιλόπουλος, διαθέτουν πλέον στα ράφια τους αποκλειστικά αυγά από όρνιθες εκτός κλουβιών, μεγάλος αριθμός αυγών κλωβοστοιχίας εξακολουθεί να διοχετεύεται αθόρυβα στη βιομηχανία μεταποιημένων τροφίμων και στον τομέα της εστίασης. Συνεπώς, οι καταναλωτές συχνά δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν τις ακριβείς συνθήκες εκτροφής των προϊόντων που καταναλώνουν.
Η εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η απαίτηση των πολιτών
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το 75% των πολιτών τάσσεται υπέρ της απομάκρυνσης των ορνίθων από τα κλουβιά μέχρι το 2035. Μάλιστα, εάν εξαιρεθούν οι απαντήσεις όσων δηλώνουν «δεν γνωρίζω», το ποσοστό αυτό αγγίζει το εντυπωσιακό 89%.
Παράλληλα, η πιο συχνή μεμονωμένη απάντηση και στις 25 χώρες της έρευνας ήταν ότι η απαγόρευση έπρεπε να έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή, άποψη που συγκέντρωσε το 52% στο σύνολο του δείγματος. Αντίθετα, μόλις το 7% των Ευρωπαίων πολιτών αποδέχεται τη διατήρηση των κλουβιών έως το 2045.
Σήμερα, περισσότερες από 140 εκατομμύρια όρνιθες στην Ευρωπαϊκή Ένωση —δηλαδή πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού τους— εξακολουθούν να ζουν σε κλουβιά. Σε αυτές τις εγκαταστάσεις, κάθε πτηνό διαθέτει διαθέσιμο χώρο μικρότερο από μία κόλλα χαρτιού μεγέθους Α4.
Καθυστερήσεις και η πίεση των λόμπι στις Βρυξέλλες
Τα ευρήματα της δημοσκόπησης έρχονται στην δημοσιότητα πέντε χρόνια μετά την ιστορική δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις 30 Ιουνίου 2021, για τη νομοθετική απαγόρευση των κλουβιών. Η δέσμευση εκείνη είχε προκύψει μετά την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «Τέλος στα Κλουβιά» (End the Cage Age), την οποία υπέγραψαν σχεδόν 1,4 εκατομμύρια πολίτες.
Ωστόσο, η αρχική προθεσμία για την κατάθεση της νομοθετικής πρότασης στο τέλος του 2023 παρήλθε χωρίς αποτέλεσμα. Τώρα, η Κομισιόν έχει δεσμευτεί να παρουσιάσει σχετική πρόταση για τις ωοτόκες όρνιθες έως το τέλος του 2026.
Την ίδια στιγμή, η ανάλυση των στοιχείων από το Μητρώο Διαφάνειας της ΕΕ αποκαλύπτει έντονη δραστηριότητα εκπροσώπων της βιομηχανίας. Συγκεκριμένα, οι Αρμόδιοι Επίτροποι Κριστόφ Χάνσεν και Όλιβερ Βαρχέλι πραγματοποίησαν τουλάχιστον 46 συναντήσεις με εκπροσώπους της βιομηχανίας κρέατος και γαλακτοκομικών, ενώ συναντήθηκαν μόλις επτά φορές με φιλοζωικές οργανώσεις.
Από την πλευρά της, η ευρωπαϊκή αγροτική οργάνωση COPA-COGECA ζητά μεταβατική περίοδο τουλάχιστον 15 ετών, προτείνοντας τη διατήρηση των κλουβιών έως το 2045. Εντούτοις, μελέτη που η ίδια ανέθεσε δείχνει ότι η άμεση μετάβαση σε συστήματα χωρίς κλουβιά θα μειώσει τα κέρδη του κλάδου των αυγών κατά μόλις 0,9%.
Η επιστημονική τεκμηρίωση και το νομοθετικό μέλλον
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει ήδη υπογραμμίσει επιστημονικά ότι η εκτροφή σε κλουβιά επηρεάζει αρνητικά την ευημερία των πτηνών. Επιπλέον, στη δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής, το 99% των 190.000 πολιτών που συμμετείχαν έκρινε ως εξαιρετικά σημαντικό το τέλος των κλουβιών.
Παράλληλα, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν ήδη τον δρόμο. Η Αυστρία, το Λουξεμβούργο και η Γερμανία έχουν απαγορεύσει δια νόμου τα κλουβιά, με τη γερμανική απαγόρευση να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026. Επιπλέον, η Τσεχία, το Βέλγιο (Βαλονία), η Σλοβενία και η Δανία έχουν προγραμματίσει αντίστοιχες απαγορεύσεις για τα επόμενα έτη, ενώ η Σουηδία πέρασε πλήρως σε παραγωγή χωρίς κλουβιά ήδη από το 2025.
Όπως δήλωσε η Όλγα Κήκου, αναπληρώτρια εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών «Τέλος στα Κλουβιά»: «Οι πολίτες έχουν μιλήσει ξεκάθαρα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να περάσει από τις υποσχέσεις στην πράξη και να καταθέσει εγκαίρως τη νομοθετική πρόταση».
Τεχνικά Στοιχεία της Δημοσκόπησης
Η έρευνα πεδίου διεξήχθη από την εταιρεία Savanta μεταξύ 11 και 29 Σεπτεμβρίου 2026 σε 25 κράτη-μέλη της ΕΕ, με δείγμα περίπου 1.000 ενηλίκων ανά χώρα (συνολικά 25.000 συμμετέχοντες). Τα δείγματα σταθμίστηκαν ως προς το φύλο, την ηλικία και την περιοχή κατοικίας, με περιθώριο σφάλματος ±3% σε επίπεδο εμπιστοσύνης 95%. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατόπιν ανάθεσης της Humάνny pokrok εκ μέρους φιλοζωικών οργανώσεων, συμπεριλαμβανομένης της Πανελλαδικής Φιλοζωικής και Περιβαλλοντικής Ομοσπονδίας (ΠΦΠΟ).
