Δεν το λέμε εμείς. Δεν αποτελεί άποψη που στηρίζεται σε δοξασίες και «αστικούς μύθους». Είναι προϊόν επιστημονικής έρευνας. Όπως λοιπόν προκύπτει η πέψη και τα συναισθήματα του κατοικίδιου ζώου σας είναι στενά συνδεδεμένα. Αυτή η σύνδεση, γνωστή ως άξονας εντέρου-εγκεφάλου, εξηγεί πώς αυτό που συμβαίνει στο έντερο μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη διάθεση, τα επίπεδα στρες, ακόμη και τη συμπεριφορά, ενός σκύλου! Το έντερο και ο εγκέφαλος του κατοικίδιου ζώου σας λοιπόν βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία και όταν το ένα δεν είναι σε ισορροπία, συχνά υποφέρει και το άλλο. Κατανοώντας τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου, μπορείτε να καταλάβετε γιατί τα εντερικά προβλήματα που δημιουργούνται από την κακή διατροφή και οι αλλαγές στη συμπεριφορά συχνά συνδέονται.
Άξονας εντέρου-εγκεφάλου
Αν σε κάτι πρέπει να βγάλουμε το καπέλο στο δυτικό κόσμο είναι στο γεγονός ότι μετρούν τα πάντα και δη με επιστημονικό τρόπο. Ερεύνα λοιπόν που έγινε από πορτογαλικά πανεπιστήμια και η οποία δημοσιεύθηκε στο National Library of Medicine (είναι το Εθνικό Κέντρο Βιοτεχνολογίας των ΗΠΑ) έδειξε ότι η εντερική μικροχλωρίδα αποτελεί κεντρικό παράγοντα στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου των σκύλων και αποτελεί την αιτία για πολλές αγχώδεις διαταραχές των σκύλων! Η έρευνα των πορτογαλικών πανεπιστημίων φέρει τον τίτλο «Επίδραση του άξονα εντέρου-εγκεφάλου στις διαταραχές άγχους των σκύλων: Νέες προκλήσεις για την κτηνιατρική συμπεριφορά». Μάλιστα οι ερευνητές κουνούν το δάκτυλο στους κτηνιάτρους διότι όπως αναγράφεται σχετικά στην εισαγωγή της επιστημονικής αυτής μελέτης: «Οι αγχώδεις διαταραχές στους σκύλους αυξάνονται συνεχώς και αποτελούν μια σημαντική ανησυχία στον τομέα της κτηνιατρικής συμπεριφοράς. Αυτές οι διαταραχές συχνά παραβλέπονται στην κτηνιατρική κλινική πρακτική, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα ζωής του ζώου και του ιδιοκτήτη του». Σύμφωνα με τους ερευνητές «αυτές οι αγχώδεις διαταραχές μπορούν ενδεχομένως να οδηγήσουν στην εγκατάλειψη ή την ευθανασία των σκύλων».
Ποικιλία μικροοργανισμών στο εντερικό σύστημα
Μια ποικιλία μικροοργανισμών κατοικεί στα έντερα των σκύλων, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για τη διατήρηση της εντερικής ομοιόστασης*. Αυτά τα μικρόβια μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική υγεία μέσω διαφόρων μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένων των μεταβολικών, νευρικών, ενδοκρινικών οδών και ανοσοδιαμεσολαβούμενων φλεγμονών**. Η διαταραχή μιας ισορροπημένης σύνθεσης των συμβιωτικών κοινοτήτων (δυσβίωση***), εμπλέκεται σε διάφορες παθολογικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων ψυχικών διαταραχών όπως το άγχος. Οι ερευνητές καταπιάστηκαν με μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε μοντέλα τρωκτικών και ανθρώπους οι οποίες κατέδειξαν ότι η εντερική μικροχλωρίδα μπορεί να επηρεάσει την ψυχική υγεία μέσω, συμπεριλαμβανομένων των αγχωδών διαταραχών. Όπως παρατηρούν «… όσον αφορά τον τομέα της κτηνιατρικής συμπεριφοράς των σκύλων, εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη εμπεριστατωμένης έρευνας σε αυτό το θέμα». Στη μελέτη τους λοιπόν εξέτασαν όλες τις σχετικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί σχετικά με τις αγχώδεις διαταραχές στους σκύλους. Απαντες οι ερευνητές συμφώνησαν ότι οι καινοτόμες βακτηριακές θεραπευτικές προσεγγίσεις για τις αγχώδεις διαταραχές στους σκύλους θα αποτελέσουν ένα πολλά υποσχόμενο πεδίο έρευνας και σίγουρα θα ανοίξουν το δρόμο για νέες προσεγγίσεις σε αυτές τις συμπεριφορικές διαταραχές.
Τι ακριβώς είναι ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου στους σκύλους
Ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου είναι ένα αμφίδρομο σύστημα επικοινωνίας που συνδέει το πεπτικό σύστημα του σκύλου με τον εγκέφαλό τους. Αυτό το σύστημα περιλαμβάνει το νευρικό σύστημα, το ανοσοποιητικό σύστημα και το ενδοκρινικό (ορμονικό) σύστημα. Στην πραγματικότητα, το έντερο συχνά ονομάζεται «δεύτερος εγκέφαλος» επειδή έχει το δικό του ανεξάρτητο νευρικό σύστημα, το εντερικό νευρικό σύστημα , το οποίο μπορεί να παράγει νευροδιαβιβαστές όπως σεροτονίνη, ντοπαμίνη κλπ. Στους ανθρώπους, μελέτες δείχνουν ότι έως και 90% της σεροτονίνης παράγεται στο έντερο. Ενώ οι ακριβείς αριθμοί στα κατοικίδια ζώα μπορεί να διαφέρουν, η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η ίδια σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου υπάρχει και στους σκύλους. Η σεροτονίνη, η χημική ουσία που «νιώθει καλά» και συνδέεται με τη διάθεση, την όρεξη και τον ύπνο, παράγεται στο έντερο. Ενώ το μεγαλύτερο μέρος της δρα τοπικά στο πεπτικό σύστημα, το μικροβίωμα**** του εντέρου μπορεί να επηρεάσει τις οδούς σεροτονίνης που επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη συναισθηματική ευεξία. Αυτό σημαίνει ότι όταν το έντερο του κατοικίδιου ζώου σας είναι ισορροπημένο, στέλνει ηρεμιστικά, σταθερά σήματα στον εγκέφαλο. Αλλά όταν το έντερο είναι εκτός ισορροπίας, αυτά τα σήματα μπορούν να «παραμορφωθούν», συμβάλλοντας στο άγχος, την ανησυχία ή τις αλλαγές στη συμπεριφορά. Με άλλα λόγια, το έντερο και ο εγκέφαλος του κατοικίδιου ζώου σας βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία.
Πώς επηρεάζει το μικροβίωμα τη διάθεση και τη συμπεριφορά ενός σκύλου
Το έντερό τους φιλοξενεί τρισεκατομμύρια μικροσκοπικούς βοηθούς—βακτήρια, μύκητες και άλλους μικροοργανισμούς—που ονομάζονται μικροβίωμα . Όταν είναι ισορροπημένο, αυτό το οικοσύστημα διατηρεί την ομαλή πέψη, βοηθά να απορροφά θρεπτικά συστατικά, υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, ακόμη ρυθμίζει και τη διάθεσή της. Αλλά όταν το μικροβίωμα διαταραχθεί (μια πάθηση που ονομάζεται δυσβίωση ), οι επιπτώσεις διαχέονται σε ολόκληρο το σώμα. Μελέτες σε ανθρώπους και κατοικίδια ζώα δείχνουν ότι οι ανισορροπίες του μικροβιώματος μπορούν να οδηγήσουν σε:
-Χρόνια πεπτικά προβλήματα (διάρροια ή δυσκοιλιότητα)
-Ευαισθησίες σε τρόφιμα και αλλεργίες του δέρματος
-Αυξημένο στρες και άγχος
-Αλλαγές στη διάθεση, ανησυχία ή ακόμα και επιθετικότητα
Αυτό συμβαίνει επειδή τα βακτήρια στο έντερο βοηθούν στην παραγωγή χημικών ουσιών του εγκεφάλου που προκαλούν ευεξία, όπως η σεροτονίνη, και διατηρούν το ανοσοποιητικό σύστημα ήρεμο. Έτσι, όταν το έντερο είναι αναστατωμένο, το αισθάνεται και ο εγκέφαλος. Αν λοιπόν το «παιδί σας» έχει τέτοιες συμπεριφορές σημαίνει ότι η διατροφή του αν μη τι άλλο δεν είναι ισορροπημένη. Αυτό στην πράξη σας φέρνει στο δίλλημα να αλλάξετε τη διατροφή του!
ΕΞΗΓΗΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ
*ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ: περιγράφει την ικανότητα ενός ζωντανού οργανισμού να διατηρεί σταθερό το εσωτερικό του περιβάλλον (όπως τη θερμοκρασία του σώματος, τα επίπεδα γλυκόζης, και η συγκέντρωση αλάτων) παρά τις αλλαγές στο εξωτερικό περιβάλλον, εξασφαλίζοντας έτσι τη βέλτιστη λειτουργία και επιβίωσή του.
**ΑΝΟΣΟΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΟΥΜΕΝΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ: είναι μια κατάσταση όπου η φλεγμονή προκαλείται από την παθολογική ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, αντί για κάποιον εξωτερικό παράγοντα όπως λοίμωξη ή τραυματισμό. Σε αυτή την περίπτωση, το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται εναντίον του σώματος, αναγνωρίζοντας τους δικούς του ιστούς ως απειλή και πυροδοτώντας μια φλεγμονώδη αντίδραση, όπως συμβαίνει στις αυτοάνοσες νόσους.
***ΔΥΣΒΙΩΣΗ: είναι μια ανισορροπία στο μικροβίωμα του σώματος, ιδίως στο έντερο, όπου μειώνονται τα ωφέλιμα μικρόβια, αυξάνονται τα παθογόνα, ή και τα δύο. Αυτή η διαταραχή στην ισορροπία των μικροοργανισμών μπορεί να οδηγήσει σε διάφορα προβλήματα υγείας, επηρεάζοντας συστήματα πέψης, ανοσολογικά, μεταβολικά, και ακόμη και ψυχικά, και συνδέεται με νόσους όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η παχυσαρκία, ο διαβήτης και η κατάθλιψη.
****ΜΙΚΡΟΒΙΩΜΑ: Είναι το σύνολο όλων των μικροοργανισμών (βακτήρια, μύκητες, ιοί, πρωτόζωα) που ζουν σε έναν οργανισμό, όπως το ανθρώπινο σώμα. Αυτοί οι μικροοργανισμοί, που αποικίζουν κυρίως το έντερο και το δέρμα, είναι απαραίτητοι για την υγεία μας, συμμετέχοντας στην πέψη, την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, τη λειτουργία του ανοσοποιητικού και την προστασία από παθογόνα.
ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ
1 Ερευνητικό Κέντρο Vasco da Gama (CIVG), Πανεπιστήμιο Vasco da Gama School (EUVG), 3020–210 Coimbra, Πορτογαλία
2 Τμήμα Κτηνιατρικών Επιστημών, Σχολή Αγροτικών και Κτηνιατρικών Επιστημών (ECAV), University of Trás-os-Montes e Alto Douro (UTAD), 5000–801 Vila Real, Πορτογαλία
3 Κέντρο Νευροεπιστημών και Κυτταρικής Βιολογίας (CNC), Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα, 3004–504 Κοΐμπρα, Πορτογαλία
4 Κέντρο Καινοτόμου Βιοϊατρικής και Βιοτεχνολογίας (CIBB), Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα, 3004–504 Κοΐμπρα, Πορτογαλία
5 Κέντρο Ζωικής και Κτηνιατρικής Έρευνας (CECAV), UTAD και Συνεργαζόμενο Εργαστήριο Ζωικής και Κτηνιατρικής Επιστήμης (AL4AnimalS), 5000–801 Βίλα Ρεάλ, Πορτογαλία
6 Μονάδα Έρευνας Καινοτομίας στην Υγεία και την Ευεξία (iHealth4Well-Being), Πολυτεχνικό Ινστιτούτο Υγείας του Βορρά (IPSN-CESPU), 4585-116 Gandra, Πορτογαλία
Ακαδημαϊκή επιμέλεια: Alessandro Di Cerbo
